Verkiezingsprogramma GroenLinks in detail

Door mux op woensdag 8 maart 2017 20:00 - Reacties (23)
Categorie: Verkiezingen 2017, Views: 5.222

In dit artikel bekijken we, met behulp van de achtergrondinformatie in mijn andere artikelen, met een kritisch oog naar de punten in het verkiezingsprogramma van GroenLinks. Heeft GL ideeŽn over de volgende regeringsperiode die logisch, consistent en in het algemeen een goed idee zijn?

Lees hier het volledige partijprogramma van GL (78 pagina's).

Achtergrond en inleiding

We hebben hier geen blogserie met een saaie opsomming van punten - het hele idee van m'n verkiezingsserie is om context en betekenis te geven aan dingen die gebeuren in de politiek, zodat de lezer een beter geÔnformeerde keuze kan maken. Het is daarom belangrijk om niet alleen naar het programma zelf te kijken, maar ook naar alles eromheen. Wat is de intentie van deze partij met dit programma? Hoe is het wereldbeeld van GL? Hoe hebben ze in het verleden geregeerd en gestemd?

GroenLinks heeft een ontstaanshistorie die sterk lijkt op die van de SP - met een twist. De partij is ontstaan vanuit de Communistische Partij, de Pacifistische partij, de Politieke Partij Radikalen en de Evangelische Volkspartij. Dat is nogal een heftige achterban! In tegenstelling tot de Maoistische achtergrond van de SP is GroenLinks voortgekomen uit de Marxistisch-Leninistische communistische splinter. Echter, waar SP relatief principieel voor extreem progressief beleid staat, is GroenLinks in de loop van met name de afgelopen 20 jaar veel gematigder geworden en heeft het tegenwoordig een veel toleranter, gematigder progressief karakter gekregen.

De beginjaren van de partij worden gekenmerkt door grote interne moeilijkheden met het formuleren van een ideologie, maar tegelijk ook door het succesvol verenigen van veel verschillende perspectieven door destijds partijleider Paul RosenmŲller. Sindsdien is de partijlijn vrij duidelijk geweest - pacifisme (met sterke oppositie tegen de Irakoorlog als meest opmerkelijke punt), sterk natuurinclusief beleid, progressief economisch en arbeidsbeleid en sterke rechten- en vrijheidsbeschermingen. De partij heeft daardoor door de jaren ook wel het kenmerk 'liberaal-progressief' gekregen, hoewel lang niet zo liberaal als D'66. Hoewel GL net als SP nooit in het parlement heeft geregeerd, was het wel lange tijd (zowat de hele jaren '90) de onofficieel leider van de oppositie en heeft de partij een kleine representatie in het Europees Parlement. Ook opmerkelijk is de kersverse, zeer jonge lijsttrekker Jesse Klaver die van Ojik (en spiritueel Femke Halsema) opvolgde.

GroenLinks heeft een duidelijke lijn in het verkiezingsprogramma; de economie moet om naar groene, duurzame, circulaire economie met oog voor langetermijndoelen. Het is altijd weer grappig om een beetje dat 'het is nu allemaal verkeerd, het roer moet om'-sentiment van iedere niet-centristische partij te zien, en GroenLinks doet zijn best om een toon aan te slaan die, in lijn met hun politieke aard, precies tussen SP en PvdA ligt. Op bijna ieder punt.

Het partijprogramma

Het programma van GroenLinks is ingedeeld in 8 hoofdstukken, waarbij ieder hoofdstuk een introductietekst en daarna concrete programmapunten heeft. Een soort logische vorm van het D'66-verkiezingsprogramma. De hoofdstukken zijn niet helemaal in lijn met traditionele macrothema's, dus ik heb hieronder de thema's zelf zo goed mogelijk ingedeeld waar ik ze relevant acht. GroenLinks heeft echter de volgende indeling:
  1. Groen investeren
  2. Nieuwe nivellering
  3. Kansrijk onderwijs
  4. Moderne solidariteit
  5. Eťn samenleving
  6. Prettig leven
  7. Onze democratie
  8. Rechtvaardige wereld
De taal is volledig in lijn met de meeste andere partijen, maar met meer illustraties.

Milieu
GroenLinks zet zich in op een klimaatneutrale samenleving in 2050 en stelt voor energie- en mobiliteitsbelastingen volledig op broeikasgasuitstoot te baseren. Ook worden er geen vliegvelden meer gebouwd of uitgebreid. Er wordt 2,4mrd geÔnvesteerd om dit te bereiken.
  • 95% broeikasgasreductie in 2050, 55% in 2030 en 2-3% energiebesparing per jaar, dit alles dmv een Klimaatwet. Dit is in lijn met de meeste progressieve partijen, hoewel SP en D'66 'klimaatpositief in 2050' voorstellen.
  • Kolencentrales sluiten. In de komende kabinetsperiode. Daarnaast ook het uitfaseren van kolen- en olieproductenhandel in de havens. Dat is extreem interessant en een uniek punt, maar ik vrees voor de economische repercussies als dit te snel gebeurt. Nederland is immers olieland.
  • Alle kernreactoren dicht, ook onderzoeksreactoren (Petten, Delft). Ik heb hier bij andere partijen minder een punt van gemaakt, maar ik ben het principieel niet echt eens met deze insteek. Voor mijn gevoel stoppen de meeste partijen deze punten in de programma's omdat het populair is onder kiezers, maar GL is altijd al ideologisch tegen kernenergie en vervaardiging van radioactieve materialen geweest, en dat is enigszins zonde. Er zit vťťl wetenschappelijk, medisch en maatschappelijk nut in de exploitatie van zowel kernenergie als vervaardiging van isotopen. Ondanks dat ik van mening ben dat kerncentrales en onderzoeksreactoren fundamentele, nagenoeg onoverkoombare economische nadelen hebben en dat de realiteit zal zijn dat ze toch wel zullen sluiten, ben ik het niet eens met de redenering dat we er alleen maar vanaf moeten vanwege het kernafval.
  • Gelijktrekken energiebelastingen op basis van CO2-uitstoot. Dit is een uitstekende financiŽle prikkel, zolang hij gefaseerd wordt ingevoerd (zodat de markt tijd heeft om te reageren) en een realistische CO2-prijs is, bijvoorbeeld 80-200 euro per ton CO2.
  • Groene investeringsbank. Wat hebben al deze partijen toch met een (semi)publieke investeringsbank? Zonder concreet voorstel waarom dit beter is dan een commerciŽle bank en niet gewoon een verkapte vorm van subsidie (waarvoor we al een uitstekend instituut hebben, namelijk RVO) zie ik niet hoe dit iets toevoegt.
  • Specifiek Europese richtlijnen voor circulaire economie. Weer eens wat anders; waar de meeste partijen een plek weggelegd zien voor juist lůkale initiatieven, wil GL de circulaire economie van bovenaf implementeren. Op zich zijn de ideeŽn niet slecht; een lager BTW-tarief op reparatie en grensoverschrijdende grondstoffenherwinning is zeker iets dat op Europees niveau kan worden aangemoedigd. Maar in de praktijk zie ik juist veel lokale, kleinschalige initiatieven opkomen die de weg naar lokale overheden veel makkelijker kunnen vinden.
  • Weg met de warmtewet, hele overheid groen. Veel aandacht voor implementatie van duurzame energie op overheidsland, windturbines op zee, aansporing tot verduurzaming van de bouw. Allemaal prima ideeŽn, hoewel ik iets meer diepgang had willen zien. Zet een target: willen we 3GW vůůr 2020? Dat soort dingen. Ik vind GL in dit programma wat vaag.
  • Twee nieuwe natuurgebieden: Markerwadden en Oostvaarderswold. Plus aaneensluiting van al onze natuurgebieden. Ja, is uiteraard een goed idee, hoewel de rijksoverheid al jaren veel natuurinclusiever is in alle aanbestedingen en al deels hiermee bezig is. GL stelt geen verboden in voor bouwen in vrije gebieden, alleen hogere kosten.
  • Geen nieuwe snelwegen. Opmerkelijk is ook dat de A13/A16, waarvoor reeds voorbereidingen worden gedaan, ook wordt gestopt.
  • Geen transgenetische mutatie. Genetische modificatie van organismen kan zowel door bepaalde bestaande genen te veranderen (cisgenese) als door genen vanuit andere diersoorten te transplanteren (transgenese). GL wil geen transgenese. Tja, puur biologisch en voedseltechnisch gezien is dit bullshit. Wat is er nou concreet gevaarlijker voor de volksgezondheid of het milieu aan transgenese? Daarnaast loopt dit hopeloos achter op de feiten; door enkele gigantische sprongen in het laatste jaar is gene tailoring, dwz het ontwerpen van organismen, zeer dichtbij aan het komen.
  • Natuurinclusieve landbouw, geen bio-industrie. Ik heb hierover al e.e.a. gezegd in het programma van SP. Kort gezegd ben ik het hier niet mee eens, ik zie liever evidence-based technologische verbeteringen zoals we al decennialang doen.
  • Hoger BTW-tarief op vlees en keurmerk Beter leven. Het eerste ben ik het zeker mee eens (vleesconsumptie is veruit de grootste individuele schade die je aan het milieu verricht), het tweede niet zozeer. Het Keurmerk Beter Leven gaat uit van geantropomorfiseerde en deels bewijsloze criteria voor veehouderij, veevoer en exploitatie. Dieren zijn geen mensen, ze ervaren de wereld niet automatisch beter als ze zich in een situatie bevinden die wij als mensen beter zouden achten. Liever zie ik een puur evidence-based keurmerk als leidraad, zeker als de overheid dit oplegt.
  • Sterke stimulering elektrisch rijden met o.a. alle bussen elektrisch, kilometerheffing op basis van verstopping en vervuiling en uiterlijk 2025 alle voertuigen elektrisch. Daarnaast ook een landelijk dekkend laadpalennetwerk. Gezien ik diep in dit onderwerp zit met mijn werk en interessegebied kan ik niet anders zeggen dan: uitstekende ideeŽn, allemaal. Er zitten nagenoeg alleen maar voordelen hieraan, afgezien van potentieel beperkt aanbod op korte termijn van elektrische voertuigen. Ik schrijf hier ongetwijfeld nog eens een uitgebreid blog over.
  • Geen uitbreiding Schiphol, vervanging door snelle treinverbindingen. GL is de enige (grote) partij die geen nieuwe vliegvelden en geen uitbreiding van Schiphol wil. Er is vanuit milieu-oogpunt wat voor te zeggen, maar de economische implicaties zijn ook significant.
Arbeid en economie
Belastingregels worden Europees gelijkgetrokken om ontduiking te voorkomen, belasting wordt gedeeltelijk van IB naar vermogensbelasting verlegd en vaste banen worden aantrekkelijker gemaakt. In totaal verwacht GL 5,1mrd te besparen op sociale zekerheid.
  • Onjuiste bewering over verschil tussen arm en rijk. Groenlinks beweert op pagina 15 dat 'al dertig jaar het verschil tussen arm en rijk groter wordt'. Dit is alleen in de meest technische zin waar, maar iedere econoom zal je vertellen dat het nagenoeg gelijk is gebleven, zowel op 5-95% als 10-90% metrieken. Nederland doet het verhoudingsgewijs in Europa heel erg goed op dit gebied, zelfs. Dit sentiment dat de rijken alleen maar rijker worden is correct - in het buitenland! In het Verenigd Koninkrijk en de VS is dit heel erg sterk het geval. In Nederland? Het minst van al onze buurlanden, zelfs minder dan ScandinaviŽ. Ik ben er niet van gecharmeerd als een heel hoofdstuk wordt gebaseerd op zo'n misleidende zin.
  • Geharmoniseerde VPB. Dit is een goed idee, en heb ik reeds in het D'66-programma besproken.
  • (Klein beetje verborgen) Heffing op financiŽle transacties. Dit is een effectief middel om speculatie, hoogfrequente handel en meer economisch onproductieve financiŽle handelingen terug te dringen. Hoewel de financiŽle sector hier aanzienlijke inkomsten mee misloopt, ben ik het in principe hier mee eens.
  • Hogere arbeids- en combinatiekorting. Dit is een effectieve inkomstenbelastingdaling voor voornamelijk lagere en middeninkomens. Om dit te betalen worden hogere inkomens zwaarder belast met een nieuwe belastingschijf. GL zegt hier nagenoeg hetzelfde als de SP, maar implementeert het vťťl gematigder, waardoor ik het er beter mee eens kan zijn.
  • Versnelde afbouw HRA. Geen verdere invulling.
  • Piketty-belasting (progressieve vermogensbelasting). Dit is ietsjes anders dan wat we nu hebben (vrijstelling tot ca. 21000 euro). Ik ben het absoluut eens met vermogensbelasting als nivellerende maatregel, maar dit wordt in de meeste gevallen alleen haalbaar geacht als nagenoeg vervanging van inkomstenbelasting, niet er nog eens bŪj. Het lijkt erop dat GL vermogen vooralsnog vrij laag belast (OZB-achtig), wat me een goed compromis lijkt, maar ik heb twijfels bij de houdbaarheid op lange termijn.
  • Meer gelijktrekking flex- en vaste banen. Door middel van hogere (maar niet volledig gelijke) premies op flexcontracten en verplichte transitievergoedingen voor flexwerkers. Ook deels voor ZZP'ers. Dit is stap in de goede richting.
  • AOW omhoog naar een normale levensstandaard. Iedere partij wil zowat de AOW omhoog gooien, dus ik overwoog dit punt niet mee te nemen, maar het is goed om te zien dat GL dit kwantificeert op basis van koopkracht. Momenteel is de koopkracht op een AOW-pensioentje aanzienlijk lager dan de laatste officiŽle vaststelling (ergens begin deze eeuw). Het is absoluut tijd dat dit weer wordt geÔndexeerd aan de koopkracht.
  • Quota op werknemers met een beperking, dat wil zeggen, grotere bedrijven moeten een bepaald aantal mensen met een beperking aannemen. Dit is opmerkelijk, gezien elders de partij niet bijzonder autoritair is in de maatregelen. Vergelijkbaar met vrouwenquota is dit doorgaans een politiek lastig punt.
  • Individueel scholingsbudget voor iedereen. Dit is opmerkelijk in de zin dat het persoonlijk is, dwz het budget wordt niet uitgegeven door de werkgever. Er worden ook scholingsvouchers verleend aan werklozen. Geweldig idee, de economische efficiŽntie van dit soort maatregelen is through the roof.
  • Geen tegenprestatie bijstand, experimenten basisinkomen. Helemaal mee eens. Er is aardig wat geŽxperimenteerd met participatieverplichting, met name vanuit conservatieve regeringen, maar ondanks dat ik het hier in principe mee eens ben, is geen enkele implementatie effectief geweest in het verbeteren van structurele werkloosheid. Het kost bovendien een hoop geld. GL is voor het experimenteren op grote schaal met basisinkomens, en gezien ik van mening ben dat technologische werkloosheid op korte termijn een realiteit zal zijn kan dit niet snel genoeg gebeuren.
  • Twee maanden ouderschapsverlof voor de partner. Het lijkt echt alsof GL gemiddeld is tussen SP en PvdA. Meer dan 1 maand, minder dan 3.
  • Vierdaagse werkweek (op termijn) de norm. Geloof het of niet, dit is een stokoud idee. Reeds meer dan een eeuw geleden verwachtten economen technologische werkloosheid die moest worden opgevangen door verkorte werkweken (en proportioneel hogere uurlonen). Zolang kortere werkweken worden gekoppeld aan hoger uurloon vind ik dit een uitstekend idee, met name met de technologische ontwikkelingen aan de horizon.
  • Bestrijding van arbeidsdiscriminatie met mysterysollicitanten. Dit neigt naar uitlokking, en dat is heftig onwettig.
  • Geen concrete bouwvolumes huizen. GL stelt dat er meer sociale huurwoningen moeten komen, dat sociale huurwoningen energiezuiniger moeten worden, maar stelt niets concreets voor. We weten dat het benodigd volume tussen 50k en 120k per jaar moet zijn, dus noem dan iets!
  • Woningnood studenten, starters oplossen door leegstand te bewonen. Klinkt wederom leuk, maar het onderliggende probleem wordt niet opgelost. Kraakverboden opheffen is niet effectief, want studenten en starters zijn geen krakers. Belemmeringen voor wooncoŲperaties lossen het evenmin op. Leegstand los je op door partiŽle leegstand financiŽel aantrekkelijker te maken en onderhoud/renovatie van oude panden financiŽel te stimuleren. Een andere maatregel - het verhogen van huren voor scheefwoners - is juist weer een totaal perverse prikkel. Dan willen corporaties alleen nog maar scheefwoners - daar verdienen ze meer aan!
Onderwijs
Doorstroomrecht en genereus kinderopvangbeleid. Dit kost 2,8mrd extra.
  • Geen openbare Cito-scores meer. Ai, dat is ťcht een lastig punt. GL heeft zeker een punt dat Cito-toetsen worden gebruikt als marketinginstrument door scholen, maar je hebt ook harde, meetbare kwaliteitscijfers nodig om te zien of het goed gaat met een school, scholengemeenschap of cluster. Momenteel zijn met name basisscholen bijzonder ongekwantificeerd; je bent voor de keuze om je kind naar een school te doen afhankelijk van de meningen van andere ouders en zeer beperkte kwaliteitsindicatoren. Een Cito-toetsscore is geen perfecte kwaliteitsmaat, maar het is beter dan niks.
  • Bredere brugklassen. Niet onvoorwaardelijk. Ik kom uit een VWO/WO-achtergrond, en een bredere brugklas zou voor mij betekenen (en we hebben dit onderzocht) dat ik simpelweg dommere, minder stimulerende kinderen om mij heen zou hebben die het niveau van mijn onderwijs omlaag hadden getrokken. Omgekeerd zorgen 'dakpanbrugklassen' dat zwakkere leerlingen zich kunnen optrekken aan de sterkere, dus daar kan het wel een goed effect hebben. Daarnaast is het afhankelijk van de implementatie of je dit puur op brugklassen aanzet, of helemaal doorgaat tot maatwerkonderwijs.
  • Doorstroomrecht ('stapelen'). Tja... ik zie hier weer het stokpaardje van vele partijen staan: betere schakelprogramma's van HBO naar WO, en nee mensen. Dit gaat hem gewoon niet worden. Als je geen academisch denkniveau hebt, red je het simpelweg niet op de universiteit, hoeveel schakelprogramma's je ook ontwerpt. De success rate van schakelaars op de TU Delft - waar ik heb gestudeerd - was dramatisch laag, met voornamelijk oudere, reeds academisch ingestelde studenten die het wťl halen. Er zit een werkelijk gigantisch gat tussen zoiets als de Hogeschool van Amsterdam en TU Delft. Om hier een echt recht van te maken - dwz instellingen moeten een schakelprogramma aanbieden voor lagere niveaus - is een sysiphusarbeid. En dan bedoel ik dit niet alleen op hbo-wo, maar ook (v)mbo-hbo.
  • Zeer zwakke hervorming Artikel 23. Bijzonder onderwijs blijft gedoogd in huiselijke kring ('home schooling'), non-religiositeit wordt niet bekrachtigd. Jammer om te zien van een anderszins zo progressieve partij.
  • Drie dagen per week kinderopvang tussen 6mnd-4j. Eťn van de grootste kinderopvangmaatregelen van alle partijen - niet drie dagdelen, maar drie hele dagen (6 dagdelen). Dit is een zťťr goed punt voor de ontwikkeling van het kind.
  • Afschaffing harde knip. Eindelijk een partijprogramma waar dit in zit. Ja! De harde knip was objectief onnodig en schadelijk voor de voortgang van studenten.
Zorg
Nominale premies gaan omlaag en worden door progressieve belastingpremies vervangen. Euthanasie en abortuis niet meer strafbaar. Dit gaat 4,7mrd extra kosten.
  • Lagere nominale premie zorgverzekering, progressieve belastingen. Met andere woorden: progressievere kostendeling. Arme mensen betalen nominaal minder (en krijgen dan, naar ik aanneem, lagere subsidies), rijke mensen nominaal meer. Klinkt leuk, maar is in feite een sigaar uit eigen doos. Kostendeling is reeds zeer progressief, met uitzondering van het Wettelijk Eigen risico.
  • Gerichte preventiecampagnes en -regels, bijvoorbeeld normen op zout- en caloriegehalte van producten, stimuleren fietsgebruik en doelgroepgerichte campagnes vanuit gemeenten en verzekeraars. Rookvrije gemeenschap. Meest opmerkelijke hier is het reguleren van voeding op non-toxische inhoud (ook wel bekend als 'suikertax' of 'vettax') - dit is een tijdje populair geweest, maar nooit echt effectief geÔmplementeerd. De rest ben ik het mee eens, hoewel dit grootendeels al wordt gedaan.
  • Integraal, breed PGB. Van alle partijen die ik heb bekeken is dit de ruimste interpretatie van landelijke invoering van het PGB. Het PGB is voor GL ook van toepassing op ondersteuning bij participatie en scholing, niet alleen zorg en wonen. Interessant, maar ik voorzie vťťl meer complexiteit bij de implementatie. Liever zie ik gewoon een verbatim invoering van de PGB-pilots in Delft en Woerden, en bouwen we daarop voort.
  • Potentieel Europese inkoop medische middelen. GL zegt niet expliciet dat we meteen op Europees niveau gaat, maar houdt de mogelijkheid open. Dat gaat bijna net zo ver als D'66. Zoals ik daar al heb gezegd: dat doe je niet zo makkelijk, ik zou lekker bij de Benelux beginnen.
  • Zorgverzekeraars verliezen winstoogmerk. Tja, slecht idee eerlijk gezegd. We hebben een systeem van gereguleerde marktwerking, met de nadruk op ontzettend zware regulatie. Inkomens, winsten per product, winsten per polis, van alles wordt al gemaximeerd bij zorgverzekeringen. Het zijn praktisch semi-overheidsinstituten, maar het beetje marktwerking (winstbejag) dat overblijft zorgt wel voor positieve resultaten, zoals doelgroeppolissen. Haal je het winstoogmerk weg, dan haal je ook de stimulans daarvoor weg. Winst maken betekent niet automatisch dat je als zorgconsument meer betaalt!
  • Abortus en euthanasie uit Wetboek van Strafrecht. Dat is ontegenzeggelijk een slecht idee. Het werkt namelijk zo: als je *legaal* abortus of euthanasie pleegt als arts, moet je dit melden en word je meteen vervolgd. Niet om je te straffen, maar om ervoor te zorgen dat je het volgens het boekje doet en geen fouten maakt. Fouten zijn namelijk verschrikkelijk voor de arts - deze dingen tillen emotioneel zwaar. Dit is een juridische manier om deze zaken binnen de beroepsgroep houdbaar te maken. Als abortus en euthanasie uit het WvS worden gehaald, moet het hele proces op een andere manier geformaliseerd worden.
Veiligheid en defensie
GL zet zich in op legalisering van softdrugs en een beperkte begrenzing van privacyschending door de overheid en relatief sterke waarborgen voor privacy t.a.v. bedrijven. Hier wordt naar verwacht 200 miljoen aan uitgegeven.
  • Hervestiging vluchtelingen volgens UNHCR. Ieder programma dat dit expliciet noemt benadruk ik, want dit is wat mij betreft hoe het altijd had moeten gaan. De vage afspraken binnen de EU die post-se bedacht zijn waren destabiliserend. We hadden altijd al hervestiging van vluchtelingen op basis van onze VN-verdragen moeten doen.
  • Geen sleepnet, publicatie van taps. Met name dat laatste punt is relatief zeldzaam in de partijprogramma's van grote partijen. Hier is niets op tegen, zolang het maar bij dat soort kwantitatieve data blijft.
  • Zware nadruk op rehabilitatie, voorwaardelijke vrijheid na 20 jaar. Lange straffen worden na 20 jaar heroverwogen. Zoals ik al in het stuk over D'66 heb geschreven is dit effectief en een goed idee. Rehabilitatie is the way to go.
  • Legalisering alle softdrugs. Weinig verdere diepgang over het hoe of wat.
  • Afschaffing identificatieplicht. Opmerkelijk, maar ik zie niet waarom op het moment - er is nagenoeg geen vervolging op dit punt.
  • Relatief zwakke privacywaarborgen t.a.v. overheid. Ontwerp is 'privacy-vriendelijk' en gebruik van big data en profilering wordt inzichtelijk, maar niet specifiek aan banden gelegd. De zin dat 'persoonsgegevens die door de overheid worden verzameld in Nederland worden opgeslagen' is wat wereldvreemd - dat is niet het punt. Het punt is dat de data ergens centraal staat, en door een kwaadwillende entiteit kan worden gehackt. Er worden wel periodieke audits voorgesteld.
  • Digitaal briefgeheim, netneutraliteit, geen geoblocking, geen downloadverbod. Ook een wettelijk verschoningsrecht voor journalisten (ondergewaardeerd PPNL-punt).
Anders, namelijk
Geen consumentenvuurwerk, aantrekkelijker en uitgebreider OV/fietsinfra, deliberatieve democratie en verhoging van ontwikkelingssamenwerking. Dit kost alles bij elkaar 3mrd.
  • Verbod op consumentenvuurwerk. Interessant, de enige grote partij die dit wil. Hoezeer ik hier ook voor ben (ik heb een persoonlijke hekel aan vuurwerk) gaat dit gewoon niet op korte termijn gebeuren. Natuurlijk, op de lange termijn zal vuurwerk steeds minder sociaal acceptabel worden en gaan we AustraliŽ e.d. achterna met een verbod, maar op de korte termijn hebben we vele buurlanden met vrij verkrijgbaar vuurwerk en een 'traditie' van consumentenvuurwerk. Geen enkele andere partij hangt dit aan. Voornamelijk een symbolisch punt dus.
  • Een aantal concrete verbeteringen voor mobiliteit. Verplichte fietsparkeerplaatsen, fietspaden en andere voorzieningen op bedrijventerreinen als onderdeel van ruimtelijke ordening is long overdue. Ook het verbreden van het spoor bij Ravenstein, meer nachttreinen buiten de randstad en een snelle trein op het HSL-tracť zijn allemaal goede ideeŽn. Wifi en stopcontacten als verplicht in treinen is leuk bedacht, maar powerbanks en 4G zijn tegenwoordig de norm.
  • Verlaging snelheid op snelwegen op punten. 80km/h rondom steden, 120km/h elders, 80-100 waar nodig. Ja, dat is objectief een goed idee, hoewel het ontzettend moeilijk is om uit te leggen aan mensen dat langzamer rijden ervoor zorgt dat je overal sneller bent en we minder wegen nodig hebben. Verkeerstheorie ter referentie.
  • Lagere OV-tarieven. Enige partij die dit ondubbelzinnig stelt. Ten opzichte van koopkracht is OV alleen maar goedkoper geworden de laatste 20 jaar, dus ik weet niet of dit zo hard nodig is, maar prima. OV verwijdert bewijsbaar mensen uit de auto en vervuilt maar een fractie van auto's. Je kunt best ver gaan met het subsidiŽren van OV zonder negatieve macro-economische effecten.
  • Langzame afbouw Koninkrijk tot republiek, met als eerste afschaffing van majesteitsschennis en op termijn een gekozen staatshoofd.
  • Deliberatieve democratie. Dit is een moeilijke term voor een complexere vorm van directe democratie, waarbij publiek debat en niet ja/nee referenda centraal staan. Zoals niemand zal verrassen ben ik hier heftig vůůr, maar in de praktijk blijkt dat deze vorm van directe democratie bepaalde... elitaire personen, danwel mensen die niets beters te doen hebben aantrekt. In plaats van een representatieve directe democratie krijg je daardoor een soort tweede 'professionele onbetaalde politiek'. Oplossingen hiervoor zijn in mijn ogen jurypolitiek (waarbij mensen willekeurig worden opgeroepen voor specifieke, kortlopende onderwerpen) of oproeppolitiek (hetzelfde, maar dan voor langere termijn).
  • Afschaffing Eerste Kamer. Hier heb ik al e.e.a. over geschreven bij SP.
  • Leeftijd kiesgerechtigheid naar 16. Vind ik een uitstekend idee, daardoor kan politieke geletterdheid wellicht ook beter in het onderwijs worden verwerkt. Opkomst bij 18-24-jarigen is nog altijd lager dan iedere andere leeftijdsgroep.
  • Europees Monetair fonds en Euro-obligaties. Daarnaast ook een gezamenlijk belastingbeleid. Dit zit heel dicht tegen een Federaal Europa aan - wanneer directe belastingen kunnen worden beperkt of gecontroleerd door Europa. Niet iedereen zal het daarmee eens zijn, ondanks dat het economisch gezien een hoop zou oplossen. Fijn om te zien dat ook GL voor het EMF is.
  • De facto Europees Leger. Door middel van specialisatie op landgebied en Europees centraal gezag bij verdragsmissies.
  • Verhoging ontwikkelingssamenwerking. Interessant is dat klimaatondersteuning hier nog bovenop komt. Dit is een goed idee! Ontwikkelingssamenwerking is nog veel effectiever dan de meeste progressieve maatregelen in het vermenigvuldigen van de resultaten. We zijn een zeer rijk land - ťťn van de rijksten ter wereld. Hoezeer ik ook niet gediend ben van het weggeven van mijn zuurverdiende centen aan onbekenden, kan mijn mening me hier niet schelen. Dit is goed voor de wereld en effectief in het bereiken van zijn doelen.
  • Geen goedkeuring CETA, TTIP, TiSA. Met name op het gebied van verlagingen van sociale- en milieustandaarden ten behoeve van de handel. Dit is een uitstekend uitgangspunt, hoewel simpelweg heroverwegen van de verdragen ook effectief kan zijn.
Conclusie
Ik denk dat ik in mijn conclusie vrij accuraat was - GroenLinks zit dicht tegen D'66 aan op veel punten en is elders een perfect gemiddelde tussen PvdA en SP. Helaas betekent dit ook dat de partij in heel veel gevallen onspecifiek en beknopt is in het uitwerken van de programmapunten - een vervelende eigenschap die ze van de SP lijken te hebben overgenomen. Veel punten zijn kwalitatief prima, maar zonder meer uitleg kan ik niet zeggen hůe goed ze zijn. Is het puur symboolpolitiek of zet dit flinke zoden aan de dijk? Ik weet het niet, en dat maakt me onzekerder dan bij de meeste andere partijen. Hoe dan ook:

Positief:
  • Hartstikke prima milieubeleid
  • Vierdaagse werkweek
  • Zeer ruime kinderopvangnorm
  • Sterke Europese samenwerking op belangrijke punten: militaire specialisatie, EMF, groeipact
Negatief:
  • Minpunten voor een onwaarheid over Gini-coefficient
  • Verwijderen winstoogmerk voor verzekeraars
  • Abortus en euthanasie niet-strafbaar stellen zonder vervangend juridisch kader
Fiscale effecten volgens het CPB
Lees hier het volledige rapport van de CPB met de fiscale analyse van alle partijprogramma's.

https://tweakers.net/ext/f/yJVwuQelVuAaQAjxioSv1NgH/full.png

Ik wil graag beide grafieken samen bekijken. Het is namelijk best een prestatie wat GL hier doet:

https://tweakers.net/ext/f/x7f0sTcRnwpB4bR2SaR3TVnV/full.png

In de spreiding zien we een zeer gematigd progressief beeld; lage inkomens gaan er relatief op vooruit, maar iedereen profiteert van een kleine hoeveelheid groei. Alleen rijke gepensioneerde tweeverdieners zien een stagnatie. Ook elders scoort GroenLinks relatief gematigd. Maar kijk eens naar die Gini-verbetering, koopkracht- en werkloosheidsontwikkeling. Ze scoren overal zeer goed zonder ťťn specifieke bevolkingsgroep hard te raken. Dit is des te opvallender met een aantal vrij ingrijpende maatregelen zoals het progressiviseren van het belastingstelsel. Wat mij betreft is dit ťťn van de beste balansen die een partij kan slaan.

Volgende: De rest van de partijen beknopt 13-03 De rest van de partijen beknopt
Volgende: Verkiezingsprogramma D66 in detail 07-03 Verkiezingsprogramma D66 in detail

Reacties


Door Tweakers user Felyrion, woensdag 8 maart 2017 21:23

Nogmaals bijzonder bedankt voor je werk! Je maakt de partijprogramma's leesbaar :)

Ik vroeg het ook al even onder je vorige blog, maar mag ik vragen waarom je de CDA over lijkt te slaan in je opsommingen? Of heb ik dat gemist. Dat zou de top namelijk compleet maken.

Door Tweakers user mux, woensdag 8 maart 2017 21:38

Ah, daar had ik inderdaad nog niet op gereageerd. Tijd, voornamelijk. De verkiezingen zijn bijna daar, en ik moest prioriteiten stellen. CDA staat het verste van de meeste tweakers van alle grote partijen en is bovendien in de meeste opzichten niet veel meer dan VVD-lite. Andere partijen hadden prioriteit.

Ik zal van alle overige partijen een poging wagen om de belangrijkste punten uit het programma te halen en in ťťn grote monsterpost te stoppen, maar er is nagenoeg nul kans dat ik de CDA volledig kan behandelen.

[Reactie gewijzigd op woensdag 8 maart 2017 21:38]


Door Tweakers user Tripple20, woensdag 8 maart 2017 22:56

En weer een mooie blog, mux. Mijn complimenten. _/-\o_
Kudos voor de tijd die je in deze serie hebt gestoken. :)

Door Tweakers user Eppo ©, woensdag 8 maart 2017 23:29

Lees je blogs altijd door en deze lees ik morgen even door, maar wilde toch alvast reageren. Zag namelijk dat je aangeeft dat GroenLinks een onjuiste bewering over verschil tussen arm en rijk heeft. Mogelijk heeft GroenLinks daar wel een punt en mogelijk berekend het CBS het wel verkeerd. Lees hiervoor even het kwalitatieve, journalistieke stuk van de correspondent door:
https://decorrespondent.n...ken/344904727167-6ef17882

Het opende mijn ogen wel en zo zie hoe je door statistiek een compleet verkeerd beeld kan krijgen.

Door Tweakers user Jeroenneman, donderdag 9 maart 2017 08:11

Erg fijn deze blogs.

Ik was eerst wel richting GL aan het schuiven, maar na deze blog twijfel ik.

Kerncentrales sluiten, ook voor medisch onderzoek?
Afschaffen eerste kamer?
Vier daagse werkweek? (Want dat is lekker aantrekkelijk voor multinationals)

En als belangrijkste: Geen vuurwerk?!

Door Tweakers user Brandts, donderdag 9 maart 2017 09:09

Eppo © schreef op woensdag 8 maart 2017 @ 23:29:
Lees je blogs altijd door en deze lees ik morgen even door, maar wilde toch alvast reageren. Zag namelijk dat je aangeeft dat GroenLinks een onjuiste bewering over verschil tussen arm en rijk heeft. Mogelijk heeft GroenLinks daar wel een punt en mogelijk berekend het CBS het wel verkeerd. Lees hiervoor even het kwalitatieve, journalistieke stuk van de correspondent door:
https://decorrespondent.n...ken/344904727167-6ef17882

Het opende mijn ogen wel en zo zie hoe je door statistiek een compleet verkeerd beeld kan krijgen.
Bedankt! Een erg interessant artikel. Alleen een kleine opmerking; het is niet de statistiek die een verkeerd beeld geeft, maar de manier waarop het CBS het inkomensongelijkheid bepaald. Dit wordt mooi samengevat in het laatste hoofdstuk: "Het CBS weet niet hoeveel de rijkste Nederlanders aan belasting ontduiken; hoeveel ze opsparen in hun eigen bedrijven; hoeveel ze aan zichzelf uitkeren boven een kwart miljoen euro; en of hun steekproef van Nederland de rijkste Nederlanders wel correct meeneemt."

Het enigste dat enigszins met statistiek te maken heeft is het punt over de steekproef, al denk ik eerder dat het hier te maken heeft met het verkeerd gebruiken van de statistiek ;)

Door Tweakers user burnds, donderdag 9 maart 2017 10:32

Abortus en euthenasie uit het strafrecht een slecht idee? Waarom? Ik denk dat mensen die andere mensen helpen bij een wens om uit het leven te stappen of abortus te ondergaan geen criminelen zijn. Zij helpen mensen met ťťn van de moeilijkste beslissingen van hun leven en verdienen het niet om gecriminaliseerd te worden. Daarom kan ik mij heel goed voorstellen dat GL de regels wil opstellen in een andere wet (Wet Vrijwillig Levenseinde ofzo?). Ik denk dat je dan meer recht doet aan de vaak verschrikkelijk moeilijke situatie waarin die mensen zitten dan door de regels in het Wetboek van STRAFrecht te laten.

Door Tweakers user General_Snuss, donderdag 9 maart 2017 12:49

Ik heb er zo maar even een punt uitgepakt wat mij tegenstaat in het programma van GL.

- Kolencentrales sluiten.

Op zich kunnen kolencentrales wellicht wel gesloten worden, maar niet binnen 4 jaar. Kolencentrales hebben een terugverdientijd van 30-40 jaar, met de recenste aanpassingen is dit meestal nog wat opgelopen.( CO2 en stofafvang) Ze eerder sluiten betekent een afschrijving van vele miljarden. Dit zal verhaald worden op de Staat door de eigenaar. (Met succes, contracten en afspraken ed.). Of de burger, waar het toch uiteindelijk terechtkomt.

Het uitfaseren van kolen en oliehandel in de havens is mischien nog het meest wereldvreemde idee. Dit betekent sluiting van het Amsterdamse westelijk havengebied en een groot deel van het Rotterdamse havengebied. (Tip: bekijk de satelietfoto's van het havengebied maar eens). Om het nog maar niet te hebben over de bedrijven die afhankelijk zijn van die handel. Vrijwel alle kolen voor Duitsland komen eerst door Nederlandse havens. Ook komt heel veel olie door de havens heen, niet alleen 'normale olie' maar ook speciale olieproducten. Het uitfaseren van deze handel betekent een groot tekort aan belastinginkomsten en veel extra werkeloosheid. Het zou mij niets verbazen als het hetzelfde tafreel geeft als de sluiting van de kolenmijnen in Limburg. Waar ga je de banen voor al die mensen vandaan halen?

Door dit soort punten kan ik deze partij niet serieus nemen.

[Reactie gewijzigd op donderdag 9 maart 2017 12:52]


Door Tweakers user feddeb, donderdag 9 maart 2017 13:57

Ik ben het met Eppo eens dat het te gemakkelijk is om de GL bewering over de arm-rijk kloof zo af te serveren. Ik ben geen econoom, maar heb allerlei onderzoeken langs zien komen die aantonen dat inkomensverschillen weliswaar beperkt blijven, maar dat de vermogensongelijkheid in Nederland erg hoog is en sterk toeneemt. Daarbij komt dat het inkomensverschil tussen werkenden en niet-werkenden wel is toegenomen. Een typisch geval creatief omgaan met bronnen.
Je hoeft bovendien geen econoom te zijn om te zien dat er sinds 2010 een sterke toename is van mensen die een beroep moeten doen op voedselbanken. Dat GL daar iets aan wil doen juich ik toe.

Bedankt desondanks, Mux, voor de boeiende artikelen! Tot voor een week had ik geen idee dat iets dergelijks op tweakers te vinden was. Is het een idee om een evt. volgende keer ook in te gaan op wat verkiezingsprogramma's verzwijgen? Dat zou her en der nog opmerkelijke conclusies kunnen leiden. Ik noem zomaar een voorbeeld: het klimaathoofdstuk van de VVD...

Door Tweakers user mavamal, vrijdag 10 maart 2017 09:06

Bij een volledige overgang naar elektrische voertuigen, wat doen we dan met de maximumsnelheid? Bij 90 (en 110) hebben deze een veel groter bereik dan bij 130, gaat de maximumsnelheid daarop aangepast worden of?
En wat is jouw mening daarover, als iemand met kennis van zaken?

Door Tweakers user Chocochaos, vrijdag 10 maart 2017 10:51

mavamal schreef op vrijdag 10 maart 2017 @ 09:06:
Bij een volledige overgang naar elektrische voertuigen, wat doen we dan met de maximumsnelheid? Bij 90 (en 110) hebben deze een veel groter bereik dan bij 130, gaat de maximumsnelheid daarop aangepast worden of?
Ze zijn sowieso voorstander van verlaging van de maximumsnelheid:
Op rondwegen bij de steden wordt de maximumsnelheid 80 km/u of blijft de huidige lagere maximumsnelheid van kracht. Waar dat nodig is, gaat de maximumsnelheid op snelwegen naar 100 of 80 km/u. Op de overige snelwegen wordt de maximumsnelheid weer 120 km/u.
Bron: https://groenlinks.nl/standpunten/maximumsnelheid

Door Tweakers user Tuupie, vrijdag 10 maart 2017 10:52

Ik heb er even vluchtig doorheen gelezen Mux, dus het kan zijn dat ik het heb gemist of ik haal Klaver door elkaar met iemand anders. Maar was groenlinks niet ook voor het rekeningrijden?

Aangezien dit best een hot topic is als het ter sprake komt in de 2e kamer.

Door Tweakers user mindcrash, vrijdag 10 maart 2017 11:07

Ze scoren overal zeer goed zonder ťťn specifieke bevolkingsgroep hard te raken. Dit is des te opvallender met een aantal vrij ingrijpende maatregelen zoals het progressiviseren van het belastingstelsel.
Dat komt omdat GroenLinks keihard liegt en dus absoluut onbetrouwbaar is. Zie deze ingezonden bijdrage van Seven op GeenStijl over de grote financiele truc met 8 miljard klimaatsubsidie.

TL;DR:
GroenLinks kost u bijna een netto modaal maandsalaris per jaar.
En dat is nog maar 1 programmapunt.

[Reactie gewijzigd op vrijdag 10 maart 2017 11:10]


Door Tweakers user Chocochaos, vrijdag 10 maart 2017 11:51

mindcrash schreef op vrijdag 10 maart 2017 @ 11:07:
[...]


Dat komt omdat GroenLinks keihard liegt en dus absoluut onbetrouwbaar is. Zie deze ingezonden bijdrage van Seven op GeenStijl over de grote financiele truc met 8 miljard klimaatsubsidie.

TL;DR:


[...]


En dat is nog maar 1 programmapunt.
"Grote financiŽle truc" is wat maf: dat de modellen van het CPB niet verder gaan dan 4 jaar vooruit is eerder een gebrek in de doorberekening dan onbetrouwbaarheid van een partij. Het hebben van langetermijnplannen op zich lijkt mij nou niet verkeerd?

En inderdaad, zoals je zelf al aangeeft, dat is maar ťťn programmapunt. Er zijn wel meer maatregelen die pas na langere tijd effect hebben, ook maatregelen die positief uitpakken op de balans. Eťn punt eruit lichten is wat dat betreft niet erg zinvol, dan zou er een gedegen doorberekening moeten komen van de effecten van het programma over meer dan 4 jaar.

Door Tweakers user PolarBear, vrijdag 10 maart 2017 12:00

mavamal schreef op vrijdag 10 maart 2017 @ 09:06:
Bij een volledige overgang naar elektrische voertuigen, wat doen we dan met de maximumsnelheid? Bij 90 (en 110) hebben deze een veel groter bereik dan bij 130, gaat de maximumsnelheid daarop aangepast worden of?
En wat is jouw mening daarover, als iemand met kennis van zaken?
Sorry maar wat heeft de maximumsnelheid te maken met bereik? Je kan toch prima 110 of 90 rijden op de rechterbaan als je meer bereik wil halen uit je elektrische auto?

Door Tweakers user Waarnemer, vrijdag 10 maart 2017 12:20

Bredere brugklassen. Niet onvoorwaardelijk. Ik kom uit een VWO/WO-achtergrond, en een bredere brugklas zou voor mij betekenen (en we hebben dit onderzocht) dat ik simpelweg dommere, minder stimulerende kinderen om mij heen zou hebben die het niveau van mijn onderwijs omlaag hadden getrokken. Omgekeerd zorgen 'dakpanbrugklassen' dat zwakkere leerlingen zich kunnen optrekken aan de sterkere, dus daar kan het wel een goed effect hebben. Daarnaast is het afhankelijk van de implementatie of je dit puur op brugklassen aanzet, of helemaal doorgaat tot maatwerkonderwijs.
Het hoeven voor mij niet perse ouderwetse brugklassen te zijn of dakpanklassen. Beiden hebben voor- en nadelen.

Wat ik liever zie is dat scholen een totaal concept aanbieden. Mavo/Havo/VWO. Ik zie veel mavo/gt scholen en daarnaast havo/wvo scholen. Scholen die alles aanbieden zijn zo enorm groot dat kwaliteit ten onder gaat aan kwantiteit en statistiekenzucht..

Scholen met minder dan 1000 leerlingen die alles aanbieden worden schaars. En toch is dat nu juist belangrijk. Een van de grote bedreigingen van de stabiliteit in de maatschappij is niet zozeer de kloof arm/rijk, maar laag/hoog opgeleid.... door die kloof in het onderwijs al te verwezenlijken is er niet tot nauwelijks een connectie tussen deze jongeren. De tienerjaren zijn belangrijk voor het aangaan van vriendschappen en relaties. De jongeren zolang mogelijk "gemengd" houden is belangrijk voor hun latere leven. Onderling begrip vergrotend. Bekend zijn met elkaar zorgt ervoor dat je ook verantwoordelijkheid neemt voor elkaar.

Dezelfde reden dat ik zelf vind dat de vrijheid van onderwijs op de schop moet. Juist door het hebben van christelijke, katholieke, islamitsische, welke confessie dan ool, creŽer je isolement, afstand en onbegrip.

Wat mij betreft wordt ook elke confessie geweerd uit politiek en bestuur. Geloof is een individuele vrijheid. Een vrijheid die bescherm moet worden maar niet thuis hoort in onderwijs en bestuur.

Door Tweakers user Hkuit, vrijdag 10 maart 2017 13:31

PolarBear schreef op vrijdag 10 maart 2017 @ 12:00:
[...]

Sorry maar wat heeft de maximumsnelheid te maken met bereik? Je kan toch prima 110 of 90 rijden op de rechterbaan als je meer bereik wil halen uit je elektrische auto?
Klopt, maar wat hij doet, doen heel veel mensen:
"Op de snelweg moet je 100, buiten de stad moet je 80"; nee, dat zijn de wettelijk toegestane maximumsnelheden, dat is eigenlijk heel iets anders. Je mag niet harder dan dat, maar wel langzamer.
Overigens ben ik ook geen langzaamrijder, als ik 100 mag dan rijd ik 105, maar toevallig deze week op een lang stuk waar ik 130 mocht de cruisecontrol op 122 gezet; thuiskomen doe ik toch wel, en ik vind het zo gaaf om te zien dat de auto dan 1 op 20 rijdt... :)

Door Tweakers user mddd, vrijdag 10 maart 2017 13:54

General_Snuss schreef op donderdag 9 maart 2017 @ 12:49:
Op zich kunnen kolencentrales wellicht wel gesloten worden, maar niet binnen 4 jaar. Kolencentrales hebben een terugverdientijd van 30-40 jaar, met de recenste aanpassingen is dit meestal nog wat opgelopen.( CO2 en stofafvang) Ze eerder sluiten betekent een afschrijving van vele miljarden. Dit zal verhaald worden op de Staat door de eigenaar. (Met succes, contracten en afspraken ed.). Of de burger, waar het toch uiteindelijk terechtkomt.
Het kan dus prima. Het is alleen een kwestie van geld. Op andere manieren vergroenen kost ook geld.

Door Tweakers user General_Snuss, zaterdag 11 maart 2017 11:46

mddd schreef op vrijdag 10 maart 2017 @ 13:54:
[...]


Het kan dus prima. Het is alleen een kwestie van geld. Op andere manieren vergroenen kost ook geld.
Het is een kwestie van heel erg veel geld. Ik zie geen miljarden bij GL op de begroting staan om dit af te vangen.

Daarnaast waar ga je dan je energie vandaan halen? Zon? Dat levert niks op snachts. Wind? Soms is er geen of niet genoeg wind en dan? Gascentrales (of Kern) zullen dan bij moeten springen. Ik denk niet dat Groningen daar heel blij van wordt. Of je moet geregelde balckouts geen probleem vinden. Tijdelijke opslag van Energie is op dit moment nog een probleem en zie dat niet opgelost worden binnen 4 jaar, laat staan gebouwd.

Daarnaast denk ik niet dat energiemaatschappijen nog willen investeren in Nederland na zulke draconische maatregelen.

Door Tweakers user Patoer, zaterdag 11 maart 2017 11:58

Als Gl in een coalitie komt zal de meeste punten worden afgezwakt of niet worden uitgevoerd.
Dat in het achterhoofd ga ik toch voor het meest extreme wat betreft milieumaatregelen!
Nu of nooit of te laat! Leven voor mijn kinderen en achterkleinkinderen ,wie kan daar op tegen zijn, de egoÔsten daar gelaten!
Pluim voor dit stukje info,Mux.

Door Tweakers user ppknoop, zaterdag 11 maart 2017 21:11

Wat mij echt verbaast is dat veel mensen helemaal weg zijn van Klaver. Hij kopieert veel van andere politici zoals Obama en die Premier van Canada. Hij staat als een soort van god te spelen op het podium. Het is gewoon een groot toneelstuk wat hij opvoert, niet origineel en totaal nep. Hij verteld alleen maar zijn idealen en voor de rest is het allemaal gebakken lucht. Hij verteld niet hoe hij zijn idealen op een realistische manier gaat verwezenlijken. Het maakt hem niet uit hoe zijn idealen worden verwezenlijkt, als ze maar worden verwezenlijkt zegt hij. Een andere partij mag gaan uitzoeken hoe het moet. Hij komt op mij over als een persoon met weinig intelligentie, en heeft totaal niet de uitstraling van een premier. Het zou toch een drama zijn als hij ons land moet vertegenwoordigen internationaal gezien. Het valt mij ook op dat hij nooit kritische vragen krijgt in tegenstelling tot de andere lijsttrekkers.

Door Tweakers user Dr. Donald, maandag 13 maart 2017 09:32

Verlaging snelheid op snelwegen op punten. 80km/h rondom steden, 120km/h elders, 80-100 waar nodig. Ja, dat is objectief een goed idee, hoewel het ontzettend moeilijk is om uit te leggen aan mensen dat langzamer rijden ervoor zorgt dat je overal sneller bent en we minder wegen nodig hebben. Verkeerstheorie ter referentie.
Waarom zorgt langzamer rijden voor een kortere reistijd? Uit je gelinkte Wikipedia-artikel maak ik op dat dichtheid de onafhankelijke parameter is, en dat snelheid daaruit volgt?

[Reactie gewijzigd op maandag 13 maart 2017 09:32]


Door Tweakers user Skajetolaf, maandag 13 maart 2017 16:13

General_Snuss schreef op zaterdag 11 maart 2017 @ 11:46:
[...]Het is een kwestie van heel erg veel geld. Ik zie geen miljarden bij GL op de begroting staan om dit af te vangen.
Uiteraard is dit doorgerekend. Dit is terug te vinden in het rapport van PBL op blz 78 (bedraagt 0.6 mld): http://www.pbl.nl/sites/d...zingsprogramma's-2568.pdf

Verder heeft iemand het nog even verder uitgeplozen bij stellingchecker, welke mogelijk daar nog wat haken en ogen aan toevoegd maar dat het onbetaalbaar zou zijn is onzin. Het is ongeveer net zoveel als de VVD jaarlijks extra wil uitgeven aan extra asfalt, maar dan eenmalig.

https://stellingchecker.n.../check-krispijn-beek-f3f5

Reactie formulier
(verplicht)
(verplicht, maar wordt niet getoond)
(optioneel)

Voer de code van onderstaand anti-spam plaatje in: