Eťn reden waarom death metal geweldig is

Door mux op vrijdag 05 juni 2009 12:08 - Reacties (42)
Categorie: Kunst en cultuur, Views: 4.358

Eerder heb ik het al gehad over mijn motivatie waarom muziek een hele potente kunstvorm is. Vandaag wil ik het over specifieke kunstmuziek hebben, namelijk die muziek die gebruik maakt van uitdrukkingsmethoden die op het eerste 'gezicht' niet oorstrelend zijn.

Allereerst wil ik duidelijk maken dat er hartstikke veel muziek wordt geproduceerd en dat het meeste geen kunst is. Ongeinspireerde drab en kijk-mama-ik-voer-hetzelfde-trucje-twintig-keer-uit-en-noem-het-een-album is het overgrote deel van wat er wordt geproduceerd en is leuk als achtergrond maar wordt niet geluisterd om zijn inherente schoonheid. Aan de andere kant staat de muziek die door echte artiesten wordt gemaakt, zonder winstoogmerk, geinspireerd door de muze die de artiest scheppingsdrang geeft. Kunstmuziek noem ik dat.

Ik wil niet zeggen dat je opeens veel muziek niet mag luisteren, maar het is deel van je onderscheidingsvermogen om te weten wat je redelijkerwijs kunst mag noemen en wat niet. Niet veel mensen hebben genoeg interesse in muziek en tegelijkertijd dat onderscheidingsvermogen, en ikzelf heb dit grootendeels ook maar van anderen. Als enthousiasteling kan ik luisteren en interpreteren wat ik wil, ik blijf zelf ook achterlopen bij de echte kunstenaar. In het kort zijn er wel wat soort-van-vuistregels. Als het voor een doelgroep is gemaakt, de tekstschrijver en band andere eenheden zijn, de teksten een expliciete morele boodschap bevatten of wanneer het door een bevallige en/of zeer zuiver zingende vrouw wordt gepresenteerd is het meestal troep.

Het lijken gechargeerde criteria maar ze vallen allemaal onder de term 'uiterlijk' te scharen - als je zoals de meeste mensen vaak enkel naar het uiterlijk van de muziek kijkt om te beoordelen of het mooi is, heb je het brood van de muziekmakers te pakken. Het is immers een beroep en industrie waar geld in verdiend moet worden, en de ruimte voor kunstenmakers is daarin maar heel beperkt omdat dat een niche is. Per definitie eigenlijk. Is dan het omgekeerde ook waar? Als muziek uiterlijk lelijk is, is het dan betere muziek?

Natuurlijk niet. Genoeg bands gaan een beetje herrie lopen schoppen en schreeuwen in een microfoon en maken nog ergere troep. Het is juist op een andere manier waar - er zijn bands en artiesten die zulke goede muziek maken dat ze ongestraft allerlei ongekend lelijke middelen kunnen gebruiken om hun beeld over te brengen. En de muziek is dan nog mooi ook! Ik heb het dan over delen van de genres industrial, death/black metal, psychedelische rock/pop en veel elektronische muziek.

En dan gaat het nog verder. Zeker in de electronica is het gebruik van noise, glitches en algemeen lelijke geluiden iets dat bij de stijl van een artiest hoort. Aphex Twin, Autechre en dergelijke artiesten staan bekend om hun wild abstracte muziek die in een kakofonie kan eindigen of zelfs nooit iets anders is geweest. Avant-garde artiesten zoals Animal Collective zijn weer een ander voorbeeld van een artiestengroep die eigenlijk geen vergelijk kent in de manier waarop de term muziek misbruikt wordt voor het geluid dat zij produceren. Alhoewel met hun laatste album de harmonie wel is wedergekeerd, maar alsnog hun sound gebleven is. Anyway.

Waar ik naartoe wil is dat er stromingen zijn waarin per expres algemene stijlmiddelen worden gebruikt die lelijk zijn. In black/death metal is men met de death growl en grunten een geweldig voorbeeld, maar ook de zo puur mogelijke metal-instrumenten horen in dat rijtje thuis. Het is een stijlmiddel dat schijnbaar wordt gebruikt om van de luisteraar te eisen dat naar alles behalve het uiterlijk van de muziek wordt gekeken. Meer dan waar dan ook is de aanhang van DM/BM een soort mensen dat de technieken, teksten en esthetiek van de muziek bewondert. En op diezelfde manier wordt iedereen behalve de meest fanatieke luisteraar weggejaagd van het genre. Het is een genre dat namelijk op meer gebieden dan enkel de muziek een intense aangelegenheid is - de sound van DM en BM wordt niet enkel door ongeschreven regels in het genre veroorzaakt, maar veel artiesten achter de muziek zijn zelf ook eigenlijk de definitie van een pure kunstenaar; rusteloos op zoek naar de ultieme schoonheid en progressief erachter komend dat dat nooit haalbaar is. Veel artiesten zijn psychisch totaal niet gezond, wat van depressie en chronische slapeloosheid tot manische moordpartijen kan leiden. Je krijgt bij het neusje van de zalm in deze genres - dan heb ik het over Merzbow, maar minder extreem ook In Flames en Dark Tranquility - geen ander idee dan dat deze mensen de ideale kunst produceren.

En zoals altijd in de geschiedenis blijft dit grootendeels onopgemerkt. Waar in de 17e en 18e eeuw de impressionisten en expressionisten - in de beeldende kunst nog steeds mijn favorieten - verketterd of juist totaal geisoleerd bleven is het nu de meest avant-garde niche van de muziek die niet goed op waarde wordt geschat. Er zijn veel vooroordelen en conclusies gebaseerd op het uiterlijk en gedrag van zowel de kunstenaars als de mensen die hiernaar luisteren. Maar belangrijk om te begrijpen is dat het gewoon een andere wereld is. Anders, maar nog steeds heel begrijpelijk en mooi als je even wat moeite erin steekt om het te ontdekken. Start wikipedia eens op, lees eens wat over de underground metal-scene. Luister eens met een ander oor naar metal en kom erachter dat het geweldig is.

(met dank aan een oud-klasgenoot die mij ongeveer 6 jaar voor was met deze bevindingen, en ongetwijfeld deze informatie alweer hopeloos vindt)