Kwaliteit

Door mux op vrijdag 29 mei 2009 01:04 - Reacties (7)
Categorie: Filosofisch gezwam, Views: 4.205

Al jaren loop ik rond met het idee om hier eens een verhaaltje over te maken, en steeds lukt het me niet echt om mijn ideeŽn hierover goed onder woorden te brengen. Het wordt tijd dat ik gewoon eens wat schrijf, en wat feedback over het onderwerp krijg. Waar gaat het over? Kwaliteit! Kwaliteit als concept en streven.

Het is een moeilijk concept als je erover nadenkt. Wat is kwaliteit? Of moet ik zeggen - wat is goede kwaliteit? Ik heb het hier over meer dan kwaliteit van een product, ik heb het over kwaliteit in de breedste zin van het woord. Iets dat ik onder kwaliteit schaar is de kwaliteit van iemands oordeel, of de consistentie van iemands handelen. Kwaliteit is een woord voor iets dat verder gaat dan competentie of verworvenheid. Een competentie of verworvenheid is maar voor even, concreet gezegd: als je een vaardigheid hebt geleerd of iets hebt gemaakt, is dat op dat moment misschien interessant, maar het wordt vergeten. Je kunt niet leven op een verworvenheid - in mijn ogen. Sommige mensen doen dat wel, en dat zijn losers.

Kwaliteit in je manier van doen is het verbeteren van jezelf aan de hand van je ervaringen. Door kwaliteit na te streven moet je continu van jezelf eisen dat je volgende werk beter is dan het vorige, en geen genoegen nemen met minder. Door kwaliteit na te streven krijg je op die manier altijd een gevoel van accomplishment zodra je iets hebt gedaan, en geef je richting aan je vaardigheden. Sorry voor de vaagheden in deze alinea, maar ik moet het concept even uitleggen voor ik in concrete voorbeelden kan gaan. Ik wil hiermee trouwens niet impliceren dat dit een absoluut gegeven is, het is nutteloos om van jezelf te eisen dat je elke keer boven het hangtoilet beter in het midden van de vlieg mikt. Dit sluit goed aan op mijn uitbreiding op het concept kwaliteit.

Kwaliteit is ook onderscheidingsvermogen. Iemand met goed onderscheidingsvermogen kan beslissingen maken van goede kwaliteit. Hij kan precies zeggen hoe belangrijk het is om aan de ene kant naar betere kwaliteit te streven, en aan de andere kant genoegen te nemen met iets dat 'goed genoeg' is omdat dat toevallig minder belangrijk is. Iemand met goed onderscheidingsvermogen kan bijvoorbeeld direct aanvoelen of een marketingconcept zal aanslaan of niet. En zoveel mensen met goed onderscheidingsvermogen zijn er blijkbaar niet, want kijk toch eens rond naar de hoeveelheid kansloze rotzooi die je zowel in de techscene als elders ziet rondslingeren. Ik wil hier even een recent voorbeeld bij halen uit de aanstaande EP-verkiezingen: de Partij voor de Europese Politiek, of PEP. Geleid door Nees Pellikaan, meester der totale absentie van kwaliteit in zijn werk. De man zit volgens mij de hele dag in zijn stoel een pijp te roken en te denken 'Hm, welke slogan zou ik nu eens erbij zetten op mijn website?' - hee, laat ik eens mijn eigen naam in een slogan verwerken, dat zal vŠst aanslaan.

Right. Terug naar de discussie. Kwaliteit is dus onderscheidingsvermogen, en met onderscheidingsvermogen komt dat je grenzen moet gaan stellen tussen wat wel acceptabel, en wat niet acceptabel is. Bijvoorbeeld in argumentatie: Als iemand een drogreden of een argument bestaande uit original research (lees: verzinsels gesteld als feiten, in ieder geval zonder fatsoenlijke backing) opvoert, is dit iets dat je als kwaliteit-nastrevend persoon niet mag accepteren. Het meest voorkomende voorbeeld wat je in deze sferen tegenkomt is wel geloof en religie, bijvoorbeeld het hele gezeik rondom christendom. Adam en Eva, Noach, Jozef en Maria, het zijn allemaal verhalen gebaseerd op totale onzin en conceptensoep. Hoezeer ik ook houd van sprookjes en fantasie, je zult mij er nooit in mijn leven van kunnen overtuigen dat zoiets een enigszins waarheidsgetrouw beeld kan zijn of iets kan zijn wat ik ga verafgoden want het heeft totaal geen kwaliteit in de opbouw. Het is een verhaal van dezelfde kwaliteit als elk ander stuk fictie, en meer niet.

Gebrek aan onderscheidingsvermogen kom je zelfs tegen op dit forum. Het is oneerlijk om hier links en referenties te gaan plaatsen maar heel recent nog heeft een tweaker met bekende positie in de gezondheidszorg zomaar een complete alternatieve-geneeskunde-onzinverhaal gepost in een redelijk serieus topic waarin mensen een medisch fenomeen besproken. Alternatieve geneeskunde is voor mensen met minder onderscheidingsvermogen: zij kunnen niet inzien hoe alternatieve geneeskunde verschillend kan zijn van reguliere geneeskunde. Ik denk wel dat het publiek dat dit leest weet waar ik het over heb, maar ik zal het herhalen: Medische wetenschappen hebben een systematische manier van onderzoeken en testen wat een ziekte veroorzaakt, hoe je dit kunt bestrijden, hoe je dan een medicijn of behandeling ontwikkelt en uiteindelijk hoe je deze effectief toepast op patienten. Dit is een gestructureerde, 'kwalitatief goede', en doeltreffende manier van behandeling. Alternatieve geneeskunde is prijsknallen, iedereen kan het doen en kan basically doen wat hij of zij wil. Eens in de zoveel tijd helpt het toevallig eens, meestal helpt het niet. Maar hoezeer er ook wordt vastgehouden aan 'oude chinese rituelen die al honderden jaren worden toegepast' - het blijft ongestructureerde rommel en niemand, werkelijk niemand in de alternatieve geneeskundescene heeft enig idee hoe precies zo'n behandeling dan werkt, en dat is een absolute vereiste om iemand effectief te kunnen behandelen.

Ik doe nu alsof kwaliteit iets is dat objectief en kwantificeerbaar aanwezig is, maar dat is natuurlijk helemaal niet zo. Op de manier dat ik het hier presenteer is het eigenlijk iets puur gevoelsmatigs. Kwaliteit op 'mijn' manier is iets dat je moet leren en blijven aanscherpen. Als je naar iemand luistert die een uitwijding over een onderwerp maakt en op een gegeven moment een slecht onderbouwde of kromme redenering maakt 'voel' je het gelijk wringen, iets klopt niet. Dat is je gevoel van kwaliteit. En ja, dat gevoel kennen wij tweakers eigenlijk allemaal heel goed. Zodra iemand maar de kleinst mogelijke fout in een forumpost maakt, zelfs de meest obscure fouten in een nieuwspost. Het wordt allemaal direct opgemerkt omdat bij iemand zijn kwaliteit wel begint te loeien.

Muziek als hoogste kunst

Door mux op woensdag 13 mei 2009 23:29 - Reacties (24)
Categorie: Kunst en cultuur, Views: 6.087

Muziek is iets heel raars als je erover nadenkt.

Ik moet vertellen dat ik kunst als het hoogst haalbare menselijke zie. Ik ben iemand die mensen an sich als beste en hoogst haalbare 'ding' zie, en zou graag zien dat er meer aandacht zou zijn voor het feit dat wij mensen toch maar zo geweldig zijn. Mensen zijn niet zomaar geweldig omdat ik per ongeluk een mens ben en mensen zichzelf inherent toch als belangrijkste eenheid zien, maar ook omdat de mens dingen kan maken die zichzelf overstijgen. Dingen die beter zijn dan wat de natuur al had bedacht. Mensen kunnen als enige bekende soort zo goed als onafhankelijk van de leefomgeving overleven, niet doordat we dat op onszelf kunnen, maar omdat we dingen maken die de natuur verbeteren. Ik zeg het maar even.

Dat is techniek. Techniek is iets moois maar het moet ook vooral iets praktisch zijn - uiteindelijk dient zelfs de meest walgelijke marketinguitvinding zoals een iPhone het doel om iets nuttigs te doen - in dit geval te bellen. Kunst is iets heel anders - het dient absoluut geen praktisch doel. Ik zeg hiermee niet dat ik een definitie maak, er is geen definitie van kunst en deze log staat ook enkel vol met meningen - daar niet van. Maar kunst is wel iets dat probeert de menselijke geest uit te drukken. Er is geen enkele kennis over de manier waarop precies onze gedachten en herinneringen worden opgeslagen en verwerkt dus het beste wat we nu hebben is kunst, de meest pure uitdrukking van de menselijke geest gezien het 'verboden' is om zomaar een ander (nuttig) doel te dienen.

Iets dat fundamenteel is aan kunst is het onderkennen dat het niet jouw kunst is. Kunst is de gedachtengang van iemand anders en daar heb jij niks over te zeggen. Het is mij ook compleet onduidelijk hoe mensen het voor elkaar kunnen krijgen om te zeggen dat bepaalde kunst niet 'mag'. Dat gaat voorbij aan elk bestaansrecht van kunst.

Dan is er ook nog het misverstand dat kunst mooi kan zijn. Dat is absolutisme en ik ben van mening dat filosofisch absolutisme de meest waardeloze theorie is die men ooit heeft bedacht. In het kort betekent filosofisch absolutisme dat er zoiets is als een fundamentele hoeveelheid waarden en normen die iedereen als waarheid ziet en waar iedereen zich aan te houden heeft. Een soort kosmologische constante in gedrag - waanzin. Kunst is niet mooi, geen enkele kunst is mooi noch is kunst op enige manier lelijk. Wat men bedoelt met mooie kunst is kunst die aansluit bij iemands interesses of schoonheidsbeeld. Een persoonlijke interpretatie van iemand anders' kunst dus, niet iets absoluuts.

Statische beeldende kunst is iets dat in mijn ogen weinig recht doet aan het uitbeelden van een idee, iemands gedachten of herinneringen. Foto's, schilderijen en beelden leggen een moment vast dat geen recht doet aan de dynamiek van de situatie. Dit is vooral in het geval van foto's soms erg oogstrelend te noemen en misschien raakt het zelfs mensen, maar het is te 'plat' en tsja, statisch om meer dan een vleugje van de betekenis over te brengen aan de bewonderaar. Bovendien heeft de mens de eigenschap om beelden toch te ondiep te bewaren - we zien dagelijks zo ontzettend veel dat er niet veel accuraat blijft hangen. Zo wil ik zeggen dat van een schilderij met een inhoudsinformatie van 30 megapixels er misschien een plaatje van 200x200 pixels in je brein blijft hangen - nauwelijks kunst te noemen, en dat brengt weinig emotie teweeg die je het 'kunst'-gevoel geeft. Beeldende kunst is het werkpaard van de kunst, iets dat je kunt vastpakken, ophangen en bewonderen als je erlangs loopt. Maar zo goed als het blijvend is in fysieke vorm vervliegt het in ons hoofd.

Video is heel moeilijk. Ik ben er volledig van overtuigd dat video de kracht heeft om beter dan muziek alleen een verhaal over te brengen, ik heb het alleen niemand ooit zien doen. Elke keer als ik zelfs de beste videofragmenten, series of films bekijk merk ik dat het zonder geluid volledig gehandicapt is, en omgekeerd het geluid zelf eigenlijk de grootste informatiedrager is. Ik denk zelf dat dit is omdat videografie het moeilijkste is dat er is. Iedereen kan een youtube-filmpje opnemen, dat is wel duidelijk, maar slechts heel weinig mensen kunnen ťcht goed filmen. De meeste zogenaamde 'A'-films zijn niks. Ik denk dat mensen zo slecht zijn in film en video omdat het iets heel onnatuurlijks is om te doen, je kunt het eigenlijk niet op jezelf doen, je bent te beperkt in je mogelijkheden om met een videocamera op pad te gaan en dan jouw idee accuraat op het witte doek te krijgen. Je hebt al gauw allerlei verbeteringen aan de werkelijkheid nodig om dat voor elkaar te krijgen. Natuurlijk, ik ken wel een paar goede videografen, bijvoorbeeld Chris Cunningham en Quentin Tarantino, maar eigenlijk houdt het na dit lijstje al snel op en duurt het een paar kilometer voor we bij de volgende beste videograaf of regisseur uitkomen. Video - een goede vorm van kunst, maar zwaar onderontwikkeld en achtergesteld.

En dan komen we aan bij de laatste kunstvorm. Muziek. In tegenstelling tot (statische) beeldende kunst kan muziek wťl beweging, dynamiek, verandering en alle dingen die kunst moet kunnen uitbeelden, uitbeelden. Het heeft alles, the whole lot, er is geen emotie die het onaangeroerd hoeft te laten. Het is simpel, iedereen kan het en iedereen kan zo goed als elke emotie en gedachte uitbeelden in muziek. Je hebt er niet eens zoveel creativiteit voor nodig! Een idioot als Armin van Buuren kan mensen al aanzetten tot sterk verhoogde dopamineniveaus - bij voorbaat excuses aan meneer van Buuren. Muziek als Von Thronstahl laat zien dat je enkel percussie nodig hebt om mensen al aan te zetten tot moord - een sterk staaltje! It beats video by a long shot.

Muziek is de hoogste kunstsoort. Het slaagt er in zo ontzettend veel gevallen in om gedachten, ideeŽn en vooral emoties over te brengen in mensen dat het verder gaat dan kunst. Bij een schilderij of prent moet je nadenken over wat er wordt bedoeld, zelfs als het een recente politieke uitspatting of iets dergelijks is. Daarna 'begrijp' je wat er is gebeurd, maar is die gedachte er al gauw uit. Bovendien kun je het compleet verkeerde overbrengen, een strip hoeft lang niet altijd begrepen te worden.

Muziek is veel universeler en duidelijker. Sterker nog, muziek heeft vaak niet eens (op het eerste 'gezicht') interpretatie nodig. Iemand zal zowat direct aggressief worden van Von Thronstahl-percussie, want dat is exact en precies wat ze in gedachten hadden bij het maken en finetunen van die muziek. De emotie wordt 1 op 1 getransplanteerd van kunstenaar naar luisteraar. Zelfs als je het niet eens bent met mijn zwart-wit vergelijking tussen beeldende kunst en muziek moet je toegeven dat er iets van waar is, muziek is directer en duidelijker.

Ik sluit af. Muziek heeft vele lagen, ik durf zelfs te wedden dat muziek als enige vorm van kunst meerdere lagen in ťťn stuk kan hebben zonder te hoeven abstraheren. Wat ik probeer te zeggen is: een schilderij heeft ťťn laag, letterlijk. Dat is alles wat je ziet en dat is wat er is. Er is niet meer. Als je het over 'lagen' in beeldende kunst hebt zijn het hoogstens abstracte lagen, onderliggende ideeŽn ofzo. Muziek heeft de mogelijkheid ingebouwd om wťl meerdere lagen direct in te bouwen. Muziek is in al zijn eenvoud een - durf ik dit te zeggen - multidimensionaal overdrachtsmedium. Nogmaals, muziek has it all. Muziek is ultieme kunst.

Introductie

Door mux op woensdag 13 mei 2009 22:37 - Reacties (4)
Categorie: -, Views: 2.011

Ik haat weblogs en ik kijk er het liefst niet op. Ik weet dat er mensen zijn die een dagelijks rijtje weblogs hebben om af te struinen, maar ik niet. Het is te eenzijdig, het is een monoloog, en dat lees ik persoonlijk niet graag.

Schrijven is een heel ander verhaal. Ik heb sterke meningen over van alles en ik ben nu op een leeftijd dat ik mezelf in staat acht zulke meningen ook onderbouwd naar buiten te brengen uit eigen initiatief. Meestal neem ik er de tijd niet voor maar sinds de karmastore is geopend is er een 'fatsoenlijke' mogelijkheid voor me om wat te schrijven op het internet. Misschien lezen mensen het, misschien niet. We zullen zien.

Weblogs elders gaan meestal over de meest banale dingen. De populariteit van 'ik ben aan het poepen'-weblogs lijkt zich in het voor mij onbegrijpelijk populaire Twitter te hebben geconsolideerd. Ik kan dat niet waarderen. Als je meningen en persoonlijke informatie op het internet zet ben je het equivalent van een boek aan het publiceren - dat is niet zomaar iets. Iedereen op de hele wereld kan lezen dat jij aan het poepen bent. Als je wat te zeggen hebt, laat het asjeblieft iets nuttigs zijn waar mensen iets aan hebben. Ik heb iets nuttigs te zeggen:

Er wordt te weinig nagedacht. Ik weet het zeker. Mensen hebben manieren bedacht om zichzelf te verhinderen na te denken lijkt wel. En nog erger, zodra men gestopt is met nadenken lijkt het onderwerp waarover werd nagedacht ook helemaal verdwenen! Er zijn manieren gekomen om ons collectieve geheugen goed bij te houden - dingen als harde schijven - maar het individuele geheugen lijkt er behoorlijk onder te lijden. Ik denk dat ik hier de kern van mijn logs te pakken heb.

Verder zal ik deze gedachte uitbreiden naar de zaken waar ik dagelijks langdurig over pleeg na te denken: Muziek, geloof, kunst in het algemeen en techniek. Mijn excuses dat ik zo nietszeggend moet zijn, maar in opvolgende logs zal ik het verduidelijken.

Zo, hiermee heb ik de toon gezet. Next!