8.5W core i3-systeem: het bewijs!

Door mux op maandag 07 februari 2011 21:28 - Reacties (33)
Categorie: 10W Intel Core i3-systeem, Views: 31.056

http://tweakers.net/ext/f/SXgqP9fowvX2HjPjEiXf9hsf/full.pngUpdate 9/2/2011 16:54: You can find an English translation of this project here

Update 8/2/2011 14:02: Link naar Darkstone's blog toegevoegd

Deze post is het zesde in een blogserie over mijn 8.5W core i3-desktopsysteem.

Deel 1 (teaser) - Deel 2 (voorbereidingen) - Deel 3 (de treinreis) - Deel 4 (hardwaremods) - Deel 5 (8.5W) - Deel 6 (metingen) (je bent hier)


Nagenoeg wrijvingsloos!

Goed, jullie weten inmiddels welke handelingen ik allemaal heb verricht om een core i3-systeem te bouwen dat in rust net iets minder 8.5W uit het stopcontact verbruikt. Echter, meten is weten! Niet meten en een leuk verhaal ophangen... tsja, dat kan iedereen. Wij willen bewijs. Ik heb immers veel praatjes: ik vertel reviewers dat ze dingen fout meten en kraak standaarden af waar een hoop mensen een deel van hun leven in hebben gestoken. Het zou vreselijk ongeloofwaardig worden als straks blijkt dat alles wat ik zeg onzin is.

En hier begin ik weer. De mythbusters hebben het namelijk verkeerd. Zij stellen wetenschap gelijk aan experiment en eerlijk gezegd doet het gros van de computer-reviewsites dat ook. Ze grijpen direct naar experiment: benchmarks, tijdmetingen, vermogensmetingen. Maar in de wetenschap is dit niet genoeg: je wilt niet alleen weten wŠt iets doet, je wilt ook weten waarom iets iets doet. Vervolgens wil je dat je metingen en theorie precies overeenkomen. Een discrepantie betekent dat je het nog niet helemaal begrijpt en dat er dus ergens een (grote) fout kan zitten.

En zo ben ik ook te werk gegaan. In de datasheets van verschillende onderdelen staat het theoretische verbruik van dat onderdeel. Vervolgens meet ik wat het ding daadwerkelijk verbruikt. Daarna tel ik alle individuele verbruiken op en vergelijk dat met mijn totaalverbruik. Als dit niet (binnen redelijke grenzen) overeen komt, heb ik iets gemist en dat moet dan opgelost worden. Dat is ook hoe ik zo'n laag verbruik heb klaargespeeld: ik weet exact wat er aan de hand is in die computer. Hoe het in elkaar zit en hoe je dat meet doe ik in deze blogpost uit de doeken.

Ook is het belangrijk dat ik geen functionaliteit misloop. Ik heb het er de hele tijd over dat je met dit systeem je taart kan krijgen maar ook eten, maar is dat wel waar? Presteert hij nog steeds op het niveau dat je verwacht? En is hij stabiel?

Last week, we busted the myth that electroweak gauge symmetry is broken by the Higgs mechanism.  We'll also examine the existence of God and whether true love exists.

Metingen en meetapparatuur


Ik richt mij met deze build op elektrisch vermogen en dat is eerlijk gezegd ook het enige dat ik accuraat kan meten. Meetapparatuur voor geluidsproductie heb ik helemaal niet en voor temperatuur ben ik ook afhankelijk van inaccurate bronnen (thermokoppel op een van mijn multimeters of in het moederbord/processor ingebouwde temperatuurmeting).

AC vermogen: Energy Logger 3500 en ELControl Microvip mk1.1


In een van mijn eerdere posts in deze serie heb ik het al eens gehad over de Energy Logger 3500. Veel energiekostenmeters, zoals een el cheapo-variant die ik tot een paar maanden geleden gebruikte, meten het vermogen dat een aangesloten apparaat gebruikt niet correct; ze maken aannames met betrekking tot de power factor van het apparaat en de vervorming van de spanning op de lijn, waardoor ze grote afwijkingen kunnen krijgen met zowel spanning- als stroommetingen. In het kort: ze zijn niet True RMS: ze kunnen een niet-sinusoÔdaal wisselspannings- of -stroomsignaal niet correct meten. Daardoor kun je niet van de metingen op aan als je, zoals in mijn geval, een apparaat met een vrij slechte power factor wilt meten.

De Voltcraft Energy Logger is een 'fake' True RMS meter: hij maakt (voor zover ik heb kunnen ontdekken) niet gebruik van een echte analoge integrator, maar van een digitaal filter in een klein stukje DSP (digital signal processor, een type microprocessor) dat in de meetchip in het apparaat zit ingebakken. Dit is echter in de praktijk meer dan goed genoeg gebleken. Ik heb niet uitgebreid kunnen benchmarken met een superaccurate referentiemeter ofzo, maar wat snelle tests met een Fluke power analyzer, een paar andere energiekostenmeters en mijn Microvip vertelden me dat ik me geen zorgen hoefde te maken over de nauwkeurigheid van de metingen, ook tussen de 7 en 10W.

Energy Logger 3500
Deze hebben jullie al vaak genoeg afgebeeld gezien

De ELControl Microvip mk1.1 is een 'professionele' energy analyzer. Er zit een fatsoenlijke analoge true RMS-power meter in (digitale uitlezing) met soort-van aardige specificaties (1% totale onnauwkeurigheid tussen 20 en 100% van het meetbereik). Ik heb de meter een maandje terug via Marktplaats op de kop getikt voor 50 euro. Hij stond al een paar jaartjes stil, dus zijn kalibratie is verlopen, maar ook deze meter leek nog in orde. Het enige nadeel is dat hij maar op 1W precies kan meten (maar dan wel tot in het tientallen kW-bereik). In het hoofdstukje na het volgende leg ik uit hoe je dit kunt oplossen. Een groot voordeel van deze meter is dat hij 4 keer per seconde zijn scherm update, terwijl de Energy Logger maar eens per seconde een nieuwe meting laat zien. Hierdoor kun je veel beter snellere veranderingen in het verbruik waarnemen.

De Microvip mk1.1. Een oudje, maar hij werkt nog goed.

DC metingen en AC verificatie: Fluke 183, 111, 73


Voor DC stroom- en spanningsmetingen heb ik in de afgelopen maanden mijn el cheapo multimetertjes ingewisseld voor het echte werk: Fluke multimeters. De reden voor de aankoop van deze meters heb ik al uitgebreid uit de doeken gedaan in dit liefdesverhaal. De Fluke 183 heeft als enige een uitgebreide mA/uA-range, terwijl de Fluke 73 en 111 een 6 resp. 10A DC-meetstand hebben met behoorlijk lage spanningsval over de meetweerstand (zie volgend hoofdstuk). Alledrie de meters zijn veilig te gebruiken bij netspanning en kunnen ertegen als je ze eens verkeerd aansluit (bijzonder belangrijk voor mensen als ik ;) ). Met drie betrouwbare, gekalibreerde multimeters kan ik tegelijk... drie metingen doen. In de praktijk deed ik twee stroommetingen tegelijk en gebruikte ik de derde multimeter om de spanningsval over de meetweerstanden te meten. Dan weet ik in ieder geval zeker dat de meetapparaten de meting niet teveel beÔnvloeden.

The tender trio

Meetprincipes: shuntweerstanden, hall-effect


Bij het meten van elektrisch vermogen wil je tegelijkertijd de spanning en stroom ergens doorheen weten. Spanning meten is niet zo spannend (sorry, normaal maak ik betere grappen), het is de stroommeting die moeilijk kan worden. Spanning kun je meten zonder modificaties aan een circuit: je drukt de meetpennen tegen twee contacten en voilŗ, je weet hoeveel spanning daarover staat. Om stroom te meten moet je ofwel een meetweerstand invoegen, of gebruik maken van een hall-effectsensor, of een stroomtransformator gebruiken.

Een meetweerstand of shunt-weerstand is een weerstand die je in serie met de draad (en dus in de praktijk: draad doorknippen en weerstand ertussen solderen) plaatst waardoorheen je de stroom wilt meten. Wanneer er een stroom door de weerstand gaat is het een simpele kwestie van de wet van Ohm toepassen: U=IxR. Meet de spanning over de meetweerstand en je kunt terugrekenen wat de stroom door de weerstand is. Het is wel van belang dat de weerstand een lage waarde heeft: er valt immers spanning over weg, waardoor er minder overblijft voor je achterliggende circuit. Als je een meetweerstand van 1 ohm zou gebruiken in de 12V-lijn van een computer, zou daar zomaar 5V over wegvallen als er 5A doorheen loopt. Dat is onacceptabel. Meetweerstanden zijn dan ook meestal fracties van ohms.

In de meeste multimeters zit een meetweerstand. In de Fluke 183 zitten er zelfs drie: ťťn met een hele lage waarde voor grote stromen en twee met een hogere waarde zodat ook kleinere stroomsterktes nog kunnen worden waargenomen. Hiermee ben ik een keer in de problemen gekomen: op de 5V-lijn zwiert de stroom namelijk nogal heen en weer, waardoor de multimeter telkens ging wisselen tussen een hoge en lage weerstand om het accuraat te kunnen blijven meten. Hierdoor zakte van tijd tot tijd de spanning over de 5V-lijn flink in waardoor de computer resette. Het duurde niet lang voor ik het doorhad, maar het is wel het vermelden waard.

Een andere methode om stroom te meten is om gebruik te maken van het hall-effect. Het hall-effect is een fysisch effect dat ervoor zorgt dat er een hele kleine spanning wordt opgewekt als er een magnetisch veld doorheen gaat. Nou wil het toeval dat je met stroom een magnetisch veld kunt opwekken en dit veld door middel van magnetisch materiaal kunt 'geleiden' door een hall-effectsensor heen. Hier in het plaatje staat dat afgebeeld:

Het idee achter een hall-effect stroomsensor
De constructie van een hall-effect stroomsensor. Bron: BFi Optilas [1]

Zo ziet dat er in het echt doorgaans uit
Een praktisch voorbeeld van hoe je zoiets in het echt tegen kunt komen. Een andere veelvoorkomende vorm is zo'n klemmeter zoals aan de Microvip zit. Bron: Digikey [2]

Door de geleider gaat een stroom, die een magnetisch veld opwekt in het magnetische materiaal. In dat magnetisch materiaal zit over de dwarsdoorsnede een hall-effectsensor die het veld meet; het uitgangssignaal hiervan kun je terugleiden tot een stroomsterkte in de geleider. Nou is het leuke dat je bij deze constructie alleen de stroom meet die wordt omvat door het magnetische materiaal. Maar die stroom hoeft niet persť door ťťn geleider te gaan. Je kunt bijvoorbeeld de draad ombuigen en nog eens een keer door het gat laten gaan en dan lijkt het voor het magnetische materiaal.... alsof er twee keer zoveel stroom loopt! Met andere woorden, door de draad een paar keer om de kern te wikkelen, kun je de meting vermenigvuldigen.

De Elcontrol Microvip mk1.1 maakt gebruik van zo'n stroomtang. Omdat hij maar een resolutie heeft van 1W, heb ik de draad 10 keer om zichzelf gewikkeld waardoor de meting wordt vertienvoudigd en ik dus effectief 0.1W resolutie krijg. Wanneer ik eigenlijk 10W meet, staat er nu dus 100W in het schermpje.

Een nadeel van deze zgn. stroomtangen is dat het vooral geschikt is voor grote stroomsterkten; hall-effectsensoren geven veel ruis en zijn dus vooral geschikt voor grote signalen - grote stroomsterkten dus. MilliampŤres of zelfs microamps zijn niet zo makkelijk mogelijk.

Een laatste meetmethode is een stroomtransformator. Dit werkt eigenlijk precies zoals een normale transformator: ťťn van de wikkelingen op een kern is de te meten draad en de andere wikkeling wordt aangesloten op een meetapparaat. Door de wikkelverhouding te veranderen kun je het signaal versterken of verzwakken. Een meettransformator heeft als nadeel dat het vrij veel extra inductie toevoegt aan een circuit en dat het lastig is om ergens in te bouwen. Dit wordt enkel in heel specifieke gevallen gebruikt (ook omdat het enkel met AC werkt - er bestaan DC meetoplossingen met stroomtransformatoren, maar dat voert hier te ver).

Meetomstandigheden


Alle metingen zijn gedaan tussen 15 en 25 graden. De idle-metingen zijn verricht nadat ik het systeem heb afgekoeld door een paar minuten een Scythe Slip Stream 100mm-fan op de cpu-koeler te hebben laten zitten. Dit dient twee doelen: allereerst is de computer zuiniger als hij koud is (hehe), maar belangrijker is dat ik op die manier het hele systeem op een uniforme temperatuur krijg - zonder hotspots door eventuele eerdere stresstests. Alle load-metingen zijn gedaan met de Scythe Slip Stream 100mm-fan op 700rpm (laagste stand, 12.5% duty cycle PWM). De metingen zijn verricht op een 'open' systeem: het systeem zit wel gemonteerd in een kast, maar de cover is er vanaf. Metingen met een gesloten kast kunnen met het oog op de veiligheid (loshangende draadjes, snel met de multimeter ergens bij moeten kunnen) voorlopig even niet, sorry.

De elektrische omstandigheden zijn redelijk slecht te noemen: uit mijn stopcontact komt verre van een knappe sinus wandelen

Ceci n'est pas une sine

Dit heeft ongetwijfeld zijn weerslag op voornamelijk de power factor. Ik heb geen toegang tot een stabiele AC generator. Overigens verwacht ik niet dat dit enige invloed heeft op de verbruikscijfers, maar het is wel het vermelden waard (en verklaart wellicht mijn ietwat afwijkende power factor-getallen)

Al mijn metingen zijn mediaanmetingen. Dat wil zeggen: ik noteer niet het allerlaagste verbruik, maar het meestvoorkomende verbruik in de loop van enkele tientallen metingen. Outliers worden niet meegenomen.

Als laatste wil ik alle meetpunten even laten zien.

De aftakking voor de multimeter bij de uitgang van de adapter
Meetpunt voor de stroom die uit de adapter komt

De aftakking voor de multimeter bij de CPU 12V-aansluiting (P4/ATX12V-aansluiting)
Daar meet ik hoeveel stroom de CPU en IGP trekt

Aftakking naar de Vtt dc/dc converter
En hier wat de IMC (geheugencontroller) trekt

De aftakking voor de multimeter in de 12V-lijn naar de ATX 24-pin stekker
Hier meet ik hoeveel stroom er over de 12V-lijn naar het moederbord door de ATX-stekker gaat

Aftakking op de 5V-lijn naar de SSD
Hiermee kan ik de SSD meten. Echte mannen maken hun nagels niet schoon en hebben gapende snijwonden.

Een meetpunt in de draad die de NIC van 1.45V voorziet (NIC 1.8 en NIC 1.2V-lijnen lopen hierop)
Met dit draadje meet ik wat de NIC (netwerkkaart) gebruikt

Meetweerstand op de PCH 1.05V LDO
Deze meetweerstand is er om de stroom die de PCH (chipset) op 1.05V trekt te meten

En dan volgen nu nog de ingangs- en uitgangsweerstanden op de VMP3203:

VMP3203 5V dc/dc converter uitgang-meetweerstand (4.4V)

VMP3203 5V dc/dc converter ingang-meetweerstand (10.9V)

VPM3203 3.3V (2.96V) uitgang-meetweerstand

VPN3203 3.3V ingang-meetweerstand (10.9V)

Elektrische metingen


Ik heb voor jullie in de aanbieding metingen helemaal in idle en onder full load. Helaas heb ik ertussenin geen uitgebreide metingen gedaan; daar heb ik enkel wat richtgetallen. Wat ik echter in detail heb gemeten is wel ont-zet-tend interessant en geeft echt een prachtig perspectief van het verbruik van een computer.

Allereerst eens mijn ruwe metingen in tabelvorm. Je vindt hier een lijst van alle meetpunten, de spanning eroverheen en de stroom erdoor. Idle:

http://tweakers.net/ext/f/GEQqVYkuOZjxnHbeA6E2exuC/full.png

Load:

http://tweakers.net/ext/f/QTniLDf3wRiqkpa9tKNcZbZL/full.png

In de gele balk staan de AC-meetwaarden. Bij elke meetwaarde staat of deze gemeten is, opgezocht is in een datasheet of geschat (het schatten gaat meestal door de spanningsval over de ESR ergens van te meten, maar deze ESR weet ik niet zo precies). Deze tabellen zijn een beetje cryptisch en daarom heb ik besloten om een paar verhelderende grafiekjes te produceren. Allereerst laat ik jullie zien wat er nou verloren gaat vanaf het stopcontact tot de componenten zelf:

Idle-verbruik opgedeeld in zijn componenten

AC-DC-conversie is relatief vreselijk inefficiŽnt hŤ? Zo'n picoPSU is wel rete-efficiŽnt hŤ? Nou, nee, dat zou een verkeerde conclusie zijn. De reden dat de DC-DC verliezen zo klein lijken en de AC-DC-verliezen zo groot, is omdat er bijna geen vermogen wordt gegenereerd op 5 en 3.3V. Bijna alles wordt direct vanaf de adapter doorgegeven naar de computer in de vorm van 12V (of eigenlijk, 10.9V). De conversie van 12 naar 5 en 3.3V gebeurt maar op een klein deel van het vermogen en is daarbij wel redelijk, maar niet wereldschokkend efficiŽnt. Vervolgens kunnen we zien wat alle apparaten in de computer voor aandeel in het DC-verbruik nemen.

Het is behoorlijk wat gepuzzel om dit in elkaar te zetten, want sommige dingen heb ik niet direct kunnen meten en heb ik dus uit een datasheet moeten extrapoleren. Dat is op zich niet erg, maar zorgt ervoor dat er nog ongeveer 0.8W idle en 2W load onverklaard verbruik is. Ik ben er vrij zeker van dat het grootste deel van dit onverklaarde verbruik omzettingsverlies is, maar er zitten ongetwijfeld ook nog wat apparaten tussen die ik niet heb kunnen meten. Hecht dus niet al teveel waarde aan deze grafiek. Het CPU-, geheugen- en PCH-verbruik is overigens wel heel nauwkeurig, het deel wat ik daarvan niet direct heb kunnen meten is verwaarloosbaar. So here you have it: een moderne dualcore-CPU verbruikt zo'n 3W idle, geheugen en chipset nog eens 2W.

We kunnen dit verhaal herhalen onder load:

Load-verbruik opgedeeld in zijn componenten

De CPU neemt het grootste deel voor zijn rekening. Interessant om op te merken is dat het geheugen nu flink wat meer gebruikt. Ik ben niet helemaal zeker van dit verbruik, maar zou niet weten waar het anders heengaat. 3W per bankje lijkt een hoop!

Hoe is de vermogensdistributie in een computer dan verdeeld over de spanningslijnen? Nou, zo:

Zo is het vermogen verdeeld over de spanningslijnen

Het leeuwendeel van het vermogen gaat - zowel in idle als in load - naar de 12V-lijn. Net zoals ik al verwachtte en meermalen heb gezegd en hier zien jullie het nog eens in cijfers gevat. Het was dus helemaal niet zo'n gek idee van mij om die picoPSU te downgraden naar 3A per lijn! Sterker nog, die convertertjes worden niet eens zwaarder belast dan 1.13A!

Dan is het nog interessant om te weten wat nou de efficiŽntie is van mijn adapter, na alle modificaties. Hiervoor heb ik een aantal meetpunten genomen en deze op een logplot uitgezet. Op de horizontale as staat het uitgangsvermogen, op de verticale as de efficiŽntie. Let dus op, de horizontale schaal is logaritmisch!

EfficiŽntie van de EDAC adapter
EfficiŽntie van de EDAC EA1135 adapter. Waarschuwing: dit is na hevige modificatie! Origineel is hij lang niet zo efficiŽnt bij lage belasting

Prima spul. 85% of beter onder elke vorm van belasting en nog steeds boven de 80% idle. Voor een 80W adapter is dit niet mis, om op 10% belasting nog steeds 80% efficiŽnt te zijn. Sterker nog, maar weinig (veel zwaardere) ATX-voedingen doen dit na!

Als laatste is het nog interessant om te weten wat de computer verbruikt bij een aantal standaardtaken. Hierbij:
  • HD Video (youtube HD): 18-23W
  • Spelletje spelen (Plants vs. Zombies, Minecraft): 25W max, 15-20W (wisselt heel sterk)
  • Browsen, tekstverwerken: 11-12W
Typisch hŤ, het verbruik tijdens de meeste taken is heel laag. Zolang de processor niet ontzettend bezig wordt gehouden met multithreaded zaken zal deze computer niet boven de 25 ŗ 30W uitkomen.

Het was mijn bedoeling om een vergelijking te doen met een aantal andere systemen, onder andere een zuinige laptop, een snelle laptop, een core i3-systeem zonder modificaties enz. enz. Ik ben hier helaas niet aan toegekomen vanwege zowel tijdgebrek als gebrek aan geschikte systemen. Misschien dat ik dit later alsnog doe, maar pin me er niet op vast. Ik vind het wel jammer, want het zou vooral verhelderend zijn voor mijn rush to idle-verhaal om aan te tonen dat de totale energie die dit systeem verbruikt voor een taak veel lager is dan bijvoorbeeld een even zuinig maar langzamer systeem.

Geluid en temperatuur


Het systeem is uiteraard erg stil, maar niet passief gekoeld zoals Dennis2. De CPU in Dennis2 verbruikte slechts 14W, terwijl mijn Core i3 530 ruim 35W zuipt. Het is dus echt niet mogelijk om hem passief te koelen, behalve als ik er een Scythe Orochi of custom koeler op bouw. Dat zal ik zeker een keer proberen, maar voorlopig gebruik ik de Scythe Slip Stream 100mm die is meegeleverd met de Scythe Big Shuriken die ik erop heb zitten. Deze fan is werkelijk muisstil en kun je helemaal niet horen als de kast dichtzit. Zelfs met open kast moet je moeite doen om er iets van te horen. De coil whine - geluid dat van de verschillende inductoren, vooral rondom de CPU, komt - is duidelijker hoorbaar, als het er is. Tijdens het opstarten en bij sommige taken is het hoorbaar, maar voor de rest is de computer eigenlijk helemaal stil. Zonder anechoische kamer en gekalibreerde microfoon kan ik er ook niet meer van maken.

Qua temperatuur is er ook weinig speciaals te melden. Onder volledige belasting met de fan op 700rpm haalt de CPU de 55 graden net niet. Zelfs met gesloten kast en in de zomer verwacht ik dus ook niet dat de CPU boven 75 graden komt - de limiet van deze CPU. Andere onderdelen worden in het geheel niet warm: het geheugen wordt direct gekoeld door de fan, de PCH verbruikt Łberhaupt geen drol en de voeding heeft meer dan genoeg aluminium om zijn warmte weg te geleiden. Experiment bevestigt dit; na uitgebreid mijn thermokoppel langs allerlei onderdelen te hebben gehaald kan ik geen hotspots ontdekken.

Temperatuur onder belasting. Het gewiebel is de fancontroller.

BIOS-instellingen


Voor eenieder die mij wil nadoen, hier mijn BIOS-instellingen:

http://tweakers.net/ext/f/VOie9GnVP7FQkA58abFU7V2u/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/5N6A0QOWrzfvvIGMMLzHAU53/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/oUz0Je28nd6eDWgDmW1AdReA/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/elgr4btOWlNVLCVGijApFwob/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/ffOq7wfl6QqtAk2ud9WHu59V/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/ibTJ3hzdNJi89tQK82OeUOHX/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/nOv4zdDqHixaw5qh3MP9fIMr/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/IDKcLDdzPUAoCbM2tR4tLLGx/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/fWelkgoDgeGUhy7xkTCETt4A/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/o5PVi4RC9sTWWcNQHOGFMXen/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/iLGCQUa8HteyWd40Fnp5dmnk/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/WyB0jp6Nb7M9obzIVSCiCOKJ/full.jpg

http://tweakers.net/ext/f/QA317i0b8T3LKUPYCeEKkpcC/full.jpg

Dit is uiteraard maar een heel klein deel van mijn totale modificaties, maar het moet (zeker de undervoltinstellingen) een aardig idee geven van wat er mogelijk is. De RAM-spanning is overigens heel 'hoog' (voor een undervolt): dit is omdat de PCH 1.8V-lijn hier ook aan hangt en deze wil niet opstarten vanaf minder dan 1.45V. Hier is - jaja - ongetwijfeld nog het e.e.a. te winnen met beter RAM.

Stabiliteit


Om te verifiŽren dat alle hardware nog correct werkt heb ik een dag en een nacht lang verscheidene stabiliteitstests gedraaid. Deze verliepen zonder enige problemen. Al sinds ik mijn undervolts heb uitgeprobeerd heb ik nooit een BSOD of ander stabiliteitsprobleem ervaren, dus ik heb goed vertrouwen in mijn instellingen.

http://tweakers.net/ext/f/8LV7BATiCpjANEORYnaKfqyY/full.jpg
Memtest na een nachtje draaien

http://tweakers.net/ext/f/SEpoB9ZCw0SLvoGA3GufK4PX/full.jpg
OCCT, idem

http://tweakers.net/ext/f/chHCNRIRQ3TxuvtmyGaPJQOi/full.jpg
Een paar uurtjes Furmark ernaast en nog geen problemen

Benchmarks


Het is ook van belang om te testen of de computer nog als ongemod presteert. Anders zou ik een van mijn grondprincipes schenden. Het grootste prestatieverschil verwacht ik op geheugenbandbreedte-gelimiteerde benchmarks; deze zouden ongeveer 3.5x zo langzaam moeten zijn als een dual channel, op 1333MHz lopende geheugenconfiguratie. Ik ben daar niet rouwig om, in de praktijk ben je bijna nooit geheugenbandbreedte-gelimiteerd. Ik vergelijk hier enkele benchmarks met een paar andere websites.

http://tweakers.net/ext/f/Uoh4UqzmtAFiHKpRr9T80nse/full.png

Het is erg karig, maar de algemene conclusie blijft staan: processor is even snel, geheugen is langzamer. Ik ben verder geen benchmarker, dus ik behoed mezelf voor stomme uitspraken door hier verder niet op in te gaan. Benchmarken zit vol pitfalls.

Nawoord


Weinig tekst dit keer, maar een hoop cijfertjes. Deze post is vooral administratie. Hiermee hoop ik aannemelijk te hebben gemaakt voor iedereen dat mijn systeem daadwerkelijk op ongeveer 8.5W AC loopt in idle en zo'n 50W onder belasting en dat we te maken hebben met een volledig functioneel systeem. Het systeem loopt koel genoeg en is stil. Als laatste administratie geef ik nog een uitputtende lijst van alle relevante modificaties en instellingen die ik heb verricht. Daarna ga ik eens conclusies trekken uit dit verhaal.

Samenvatting


Hardware
  • MSI H55M-E33
  • Intel Core i3-530
  • OCZ Gold Low Voltage (1.65V) 2x2GB waarvan 1x2GB geinstalleerd
  • Intel X25-V 40GB
  • EDAC EA1135 20V/120W QR adapter
  • Morex 80W DC Power Kit
  • Zelfbouw-picoPSU
  • PS/2 toetsenbord
  • PS/2 muis
  • Intel PRO/1000GT
  • Scythe Big Shuriken
  • Aopen H360C
Software
  • Windows 7
  • OCCT
  • Furmark
  • Speedfan
  • Crystaldiskmark
  • !Graysky's x.264 benchmark
  • 3dmark06
  • SuperPI Mod 1.5
  • Cinebench
  • 7-zip
  • MSI H55M-E33 BIOS v1.9
  • drivers zoals te vinden op MSI's website
BIOS-instellingen
  • DRAM Frequency: 800MHz
  • QPI Ratio: 3200MHz
  • CPU Vtt: 0.954V (gemeten: 0.9509V)
  • DRAM Voltage: 1.450V (gemeten: 1.461V)
  • PCH 1.05V: 0.863V (gemeten: 0.8555V)
  • C-state package limiting: C6
  • Motherboard LED control: Off
  • Onboard LAN controller: Disabled (gedesoldeerd)
  • Extra RAID/IDE controller: Disabled (gedesoldeerd)
  • COM port 1+2, Parallel port: Disabled
  • RAID mode: AHCI
OS-instellingen
  • Power plan: Power savings
  • Advanced power settings: alles zo zuinig mogelijk
  • Monitor uit na 1 minuut
  • Superfetch service UIT
  • Indexing service UIT
Hardware-mods
  • Processor
    • VID4 afgeplakt
  • Moederbord
    • VID4 kortgesloten naar Vtt (HOOG)
    • Inductor Vtt vervangen door 1.1uH die op de plek van Vdimm zat
    • Inductor Vdimm vervangen door 3.3uH die op de plek van PCIe 5Vsb->3.3V zat
    • PCIe 5Vsb->3.3V dc/dc weggesloopt
    • NIC (RTL8111DL) eraf gesoldeerd
    • PATA controller (JMicron JMF368) eraf gesoldeerd, bijbehorende LDO ook
    • 5V-senselijn naar Super I/O gemod zodat hij niet tegenstribbelt als 5V omlaag wordt gejast
    • fan-MOSFETs gedesoldeerd
    • LDOs voor PCH 1.8 en 1.05V gedesoldeerd
    • Vdimm kortgesloten naar PCH 1.8V
    • Vtt via LDO naar PCH 1.05V geleid
    • PCH 1.05V kortgesloten naar Vref
    • Nuvoton Vref LDO gedesoldeerd
    • 12->5V LDO voor ALC889 gedesoldeerd en 5V kortgesloten naar aanwezige 5V-lijn
    • COM-transceivers gedesoldeerd
  • Adapter
    • PFC eraf gesloopt
    • Primair en secundair gekoppeld, controller krijgt voeding direct vanaf secundair
    • Opstartweerstand verhoogd
    • primaire MOSFET vervangen
    • synchrone MOSFET toegevoegd
    • Thermal interface material verbeterd
    • fan eraf gesloopt
    • spanning omlaag van 20 naar 10.9V
    • LED eraf gesloopt
    • OCP eraf gesloopt
  • PicoPSU
    • Geheel nieuw ontwerp obv VMP3203 dc/dc converters
    • 5V geŁndervoltet naar 4.363V
    • 3.3V geŁndervoltet naar 2.916V
  • NIC
    • 5->3.3V LDO's weggesoldeerd, 3.3V direct vanaf PCI-connector gehaald
    • 3.3->1.8 en 3.3->1.2V LDO's weggesoldeerd
    • 1.8V direct aan Vdimm (1.45V) gehangen
    • 1.2V via diode en 0.5 ohm weerstand aan 1.8V gehangen
    • Kerstverlichting eraf gesoldeerd
Errata


Ik heb op meerdere plekken reverse-engineered schema's van de elektrische huishouding van de H55M-E33 weergegeven. Deze is in geen geval volledig correct gebleken, er zitten wat kleine foutjes in. Met name:
  • Vref werd geheel door de Nuvoton LDO terminator gedaan. De inductor en schakelaar die ik aanwees als verantwoordelijk waren respectievelijk een onstoorinductor en de 5Vsb/5V-switch.
  • In het begin had ik niet door dat de dc/dc converter bij de PCIe-sloten 5Vsb accepteerde en deze omzette naar 3.3V voor standby power van 3.3V only apparaten. Hierdoor heb ik wat foute aannames gedaan.
  • Het standby-circuit schakelt automatisch over naar non-standby power. De LDO die daar zit is effectief uit en veroorzaakt geen verliezen als de computer aanstaat. Dit had ik eerder ook foutief andersom aangenomen.
Ik zal alsnog niet 100% op het juiste spoor zitten met sommige dingen. That's life. Het is een complex bord.


Conclusie


Wat heb je nou kunnen leren van dit avontuur? Wat is de moraal van het verhaal? En waarom had ik er zoveel tekst voor nodig?

Ik houd van efficiŽntie. EfficiŽntie is ontzettend belangrijk. Computers zijn een schoolvoorbeeld van inefficiŽnte bakbeesten. Ik heb hier aangetoond dat de nuttige onderdelen van een PC samen misschien zo'n 5W verbruiken, maar zonder modificaties gebruikte deze computer een ruime 25W uit het stopcontact. Met een ATX-voeding zou dat zo'n 30W zijn. Waar elders vind je apparaten met een efficiŽntie van 17%? Een apparaat wat je zes keer zo weinig kunt laten gebruiken? Nou, auto's. Maar dat terzijde.

Die 5W is nog steeds te veel. Als een computer niks aan het doen is zou hij eigenlijk ook gewoon helemaal niks moeten gebruiken. We zijn ver gekomen sinds Pentium 4'tjes die 50W verstookten als ze niks te doen hadden. Maar we zijn er nog niet en met elke nieuwe generatie processoren gaat het idle-verbruik omlaag. Rush to idle zorgt ervoor dat het gemiddelde verbruik richting het idle-verbruik wordt getrokken, zeker voor gemiddelde computertaken. Maar hier hebben we niks aan als conversieverliezen en stom ontwerp ervoor zorgen dat er uiteindelijk nog steeds 20+W aan het stopcontact wordt getrokken voor een bare bones systeem!

Ik ben met dit systeem tot het uiterste gegaan. Wat er nog te besparen is, is mij de moeite niet meer waard:
  • LDO die voor PCH 1.05V wordt gebruikt
  • Voltage scaling van de processor is heel conservatief, maar vereist een microcontroller met lookuptable die VID->VID mapping doet om te fiksen, bijzonder veel moeite met enkel significant resultaat onder load (ik schat ongeveer 6W winst onder load als de Vcore van 1.208 naar 1.05V kan worden gemod)
  • NIC 1.2V wordt met diode+weerstand onttrokken aan 1.45V, kan beter
  • Als de Vdimm-spanning onafhankelijk van PCH 1.8 en NIC kan worden geregeld zou ultra low voltage DDR3 kunnen worden gebruikt en daar nog het e.e.a. bespaard worden
  • Klooien met PCH-registers zou nog wat energie kunnen besparen
  • Klooien met de VID-lijnen van de IGP-VRM zou wat kunnen besparen
  • Inductoren van IGP/IMC/CPU vervangen door exemplaren die niet piepen en evt. wat efficiŽnter zijn
  • Volledig passieve koeling met custom heatpipe koeler
  • adapter vervangen door zelfgemaakt ontwerp (in principe kan het >90% efficiŽnt)
Afgezien van deze dingen - die (afgezien van de adapter) bij elkaar waarschijnlijk niet eens 1W idle en waarschijnlijk zo'n 8W load zouden uitmaken - zitten we nog steeds vast aan de x86-architectuur. Deze is efficiŽnt in termen van performance per euro, maar inefficiŽnt in performance per watt als je hem vergelijkt met de verschillende ARM- en videokaartarchitecturen. Als de wereld de kant van energie-efficiŽntie op blijft gaan is er een goede kans dat x86 over tien jaar lang niet meer zo'n de facto standaard voor general purpose computing zal zijn als het nu is.

Waar sta ik nu ten opzichte van andere computers? Is wat ik heb gedaan speciaal, of zijn er fabrikanten die mij al voor zijn geweest? Nee. Ik durf te beweren (prove me wrong!) dat ik de meest efficiŽnte desktop dualcore x86-computer heb in zowel termen van performance/watt als in verbruik voor dit platform: er is geen andere computer, zelfs geen laptop, die zo weinig verbruikt als mijn computer met deze prestaties. Mijn DC-verbruik is 6.7W. Als je een Asus UL80Jt neemt - een van de zuinigste laptops op basis van een i3 en H55M-chipset - zie je dat hij op een 84Wh-batterij ongeveer 10 uur batterijtijd krijgt, met andere woorden, 8.4W gemiddeld. Dit is met het scherm aan en mijn ervaring met LED-schermen van die form factor is dat ze ongeveer 1.5W verbruiken in lage stand. Op zijn best presteert deze laptop, met langzamere componenten, dus even goed! Afgezien van Atom-powered netbooks is dit het zuinigste dat je zult vinden. Ik heb absoluut laptop-ballpark verbruik gerealiseerd met desktopcomponenten.

Medetweaker Darkstone heeft ook al eens het DC-verbruik van een laptop onder verschillende omstandigheden gemeten. In een reactie onder deze blogpost bevestigt hij dat het scherm daarvan ongeveer 1.5W wegsnoept.

En dat is helemaal niet gek. Waarom zou een laptop minder verbruiken dan een desktop als hij staat te idlen? De H55M-chipset is hetzelfde silicium als de desktopvariant. De i3-processor is hetzelfde silicium als de i3-ultramobiles. Het enige verschil is wat tuning hier en daar, misschien wat kleine verschillen in registerinstellingen in de chipset, maar uiteindelijk zit het grootste verschil in de moeite die de fabrikant heeft gedaan om de computer elektrisch efficiŽnt te maken! Het feit dat ik nog mogelijkheden zie om mijn computer zuiniger te maken geeft aan dat zelfs laptopfabrikanten van ultramobile computers nog niet hun uiterste best hebben gedaan!

In deze blogserie over Fikki3 en in de aangrenzende blogserie over power quality en voedingen heb ik trachten uit te leggen, in een toegankelijk format, wat de ins en outs zijn van de vermogenselektronica-kant van een computer. In de vorm van Fikki3 breng ik deze theorie in praktijk en liet ik zien dat ik geen peop praat. Met een transparante workflow en uitgebreide metingen en documentatie breng ik bovendien hopelijk over dat dit geen prutswerk is (hoe prutserig het soldeerwerk en de losse draadjes ook lijken): dit is wetenschap en alles hieraan is te begrijpen. Niet alleen voor de fabrikant van deze spullen, maar ook als hacker.

Happy hacking!

Bronnen


[0] http://xkcd.com/397/
[1] http://specialty.bfioptilas.de/en/Stromsensoren-72.htm
[2] http://rocky.digikey.com/.../Web%20Photos/CSLA2CD.jpg

Volgende: 8.5W Core i3-based desktop computer (English) 02-'11 8.5W Core i3-based desktop computer (English)
Volgende: 10W i3-systeem: nu voor maar 8.5W! 02-'11 10W i3-systeem: nu voor maar 8.5W!

Reacties


Door Tweakers user TD-er, maandag 07 februari 2011 21:58

En wederom een interessante lap tekst.

Applaus hoe ver je het verbruik hebt weten terug te brengen, zeker als je nagaat dat je in het begin hoopte om op de 10W uit te komen.

Dit project is wat mij betreft ook zeker wel een vermelding op Hackaday waard.
Dit soort initiatieven kan namelijk niet genoeg bekendheid krijgen en hopelijk genoeg momentum bij fabrikanten kweken om het als gat in de markt te zien.
Niet iedereen heeft er namelijk de tijd voor om dit zelf te gaan proberen, maar ik zou er zo wel een paar tientjes meer voor over hebben voor een product wat zoveel zuiniger is.

Nogmaals bravo.

Door Tweakers user Hakker, maandag 07 februari 2011 22:10

Iemand moet het zeggen maar dan maar bij deze wat een nerdblog :+

Serieus petje af wat je heb weten te bereiken en vooral ook om het allemaal uit te werken voor de nerd volgelingen hier :)
Hoewel ik niet zo heftig aan hardware mods doe zit er nog altijd informatie in voor iedereen zelfs zonder keihard te gaan hardware modden.

Ik kan niet wachten wat nu je volgende project gaat worden want ja dit is nu afgerond of zo goed als.

_/-\o_ _/-\o_ _/-\o_ voor de blog.

Door Tweakers user RobIII, maandag 07 februari 2011 22:31

Deze kon ik eindelijk wel eens (voor een deel :P ) volgen. :P Maar hulde, again _O_
Remind me je te nomineren als er eens wat te winnen valt :Y)

Door Tweakers user Raven, maandag 07 februari 2011 23:07

Geweldige blog weer _/-\o_

Viel me wel iets op: http://tweakers.net/ext/f/8LV7BATiCpjANEORYnaKfqyY/full.jpg
Sinds wanneer heeft Memtest een wat moderner ogende (G)UI? :S
(In vergelijking tot http://www.okepc.nl/site/...es/herstel_/b_memtest.jpg )

[Reactie gewijzigd op maandag 07 februari 2011 23:10]


Door Tweakers user Ghost Dog, maandag 07 februari 2011 23:10

TD-er schreef op maandag 07 februari 2011 @ 21:58:
Dit soort initiatieven kan namelijk niet genoeg bekendheid krijgen en hopelijk genoeg momentum bij fabrikanten kweken om het als gat in de markt te zien.
Niet iedereen heeft er namelijk de tijd voor om dit zelf te gaan proberen, maar ik zou er zo wel een paar tientjes meer voor over hebben voor een product wat zoveel zuiniger is.
Helemaal mee eens! _/-\o_
Ik zou wel nog erg benieuwd zijn naar een vergelijking met andere systemen. :)

Overigens zit er (lijkt mij) een foutje in je tabel: De stroom naar de SSD is volgens de eerste tabel 14.673A (dus zou hij 64W verbruiken! 8)7), en in de tweede de waarschijnlijke correcte 0.014673A. ;)

Door Tweakers user Dooievriend, maandag 07 februari 2011 23:10

Vertalen in het Engels en opzenden naar een of ander wetenschappelijk elektrotechnisch computertijdschrift. Erg professioneel, ooit ga ik de geskipte stukken ook eens lezen.

Dit is idd voor mij hťt tweakblog van 2011/10 (maar nu Coltrui terug is is er tenminste weer concurrentie :)

Door Tweakers user mux, maandag 07 februari 2011 23:11

@raven: Memtest for windows is een ander programma dan Memtest86+ wat niet in application mode kan draaien. Memtest for windows kan dan ook alleen maar zoveel geheugen gebruiken als er over is, en niet Šlle geheugen testen.

Doordat Windows 7 physical address randomization gebruikt test je op die manier wel nog steeds alle chips op je RAM en is het dus een redelijk valide stabiliteits/integriteitstest.

@Ghost dog: oh whoops :P ja, het staat er in mA...
@Dooievriend: meh, coltrui zal het wel winnen... :+

[Reactie gewijzigd op maandag 07 februari 2011 23:12]


Door Tweakers user John_Glenn, maandag 07 februari 2011 23:11

Heh, met zoveel delen, non-lineaire informatie, en errata, zou je eigenlijk beter af zijn met wiki- dan met blog-software. Ik kan je verzekeren dat er dan tenminste 1 abonnee op de history rss-feed zou zijn :) (maar het nadeel is natuurlijk dat je dan het platform dat T.net biedt een beetje misloopt... als crisp meeleest: mogen we aub ook tweakwikis.net hebben? :))

Vraagje over de voedingsmod naar de audio-codec/dac: heb je de ruis voor/na vergeleken? (missch indirect met iets als Rightmark Audio Analyser?)

Door Tweakers user Raven, maandag 07 februari 2011 23:12

mux schreef op maandag 07 februari 2011 @ 23:11:
Memtest for windows is een ander programma dan Memtest86+ wat niet in application mode kan draaien. Memtest for windows kan dan ook alleen maar zoveel geheugen gebruiken als er over is, en niet Šlle geheugen testen.

Doordat Windows 7 physical address randomization gebruikt test je op die manier wel nog steeds alle chips op je RAM en is het dus een redelijk valide stabiliteits/integriteitstest.
Ah okee. Dan denk ik gelijk, die test toch niet alles omdat er een deel in gebruik is?
Maar daar heb je al een verklaring voor :)

Door Tweakers user mux, maandag 07 februari 2011 23:14

@john: Ik waag me niet aan tests en metingen waar ik niks vanaf weet. Het blijkt al uit deze blogpost: ik ben erg slecht in benchmarken en erg slecht in alles behalve elektriciteit meten. Pas als ik flink wat one-on-one-time heb gehad met tests en ook weet hoe de achterliggende techniek werkt stort ik me daarop.

@hierboven: heh, en ik bewijs meteen wat ik hier zeg. Meten, benchmarken... het werkt alleen als je weet wat je doet.

[Reactie gewijzigd op maandag 07 februari 2011 23:15]


Door Tweakers user vanaalten, dinsdag 08 februari 2011 08:10

Hoeveel verschil maakt het - voor deze toepassing - uit of je een Voltcraft energy logger 3500 gebruikt, of een yuki-yuki verbruiksmeter zoals ik heb?

Door Tweakers user Joindry, dinsdag 08 februari 2011 09:26

Heel graag zou ik een vergelijking zien tussen het verbruik van een i3 laptop en de i3 die jij nu gebruikt.
Enkel naar het scherm toe moet ik nog eens denken hoe je dat zou kunnen oplossen.
Als mensen continu bezigzijn over het feit dat laptops niet lang genoeg meegaan en jij kan er ťťn maken die dat beter doet, door eigenlijk (no offence) kleine aanpassingen, dan zet je de hele industrie eigenlijk wel mooi te kakken. Kan je niet gewoon je systeem even koppelen aan een zescel en kijken hoe lang je erover doet? (dan moet je bij de laptoptest mss wel het scherm van de klaptop zelf uitzetten en een extern scherm aansluiten)

Je blogs lezen mss niet zo makkelijk als die van van Coltrui maar educatief zijn ze zeker en vast. Het is steeds een genot om te lezen. Ik heb intussen geprobeerd te meten hoeveel mn tweede systeem gebruikt, ( ook een i3 in een E33 met een 18.5 LED schermpje) Maar die test viel redelijk in het water, de nauwkeurigheid van mijn stopcontactmeter onder de 20watt is 0.0. hij begint pas te meten vanaf 20Watt en pas ietwat nauwkeurig vanaf 100watt
Wat ik dus wil zeggen, je blog werkt aanstekelijk :+

Door Tweakers user The Lord, dinsdag 08 februari 2011 09:28

Voor passieve koeling zat ik te denken aan heatpipes. En deze dan te verbinden met een groot koelblok. Dat vermogen is toch wel te dissiperen met 1 of 2 flinke blokken zoals die ook in mooie oude klasse A vesrterkers zaten.

Een koelblok ter grootte van het moederbord kan een mooie basis zijn voor een behuizing. Blokken en heatpipes heb ik bij bijvoorbeeld Conrad op de site gezien.

Door Tweakers user RoadRunner84, dinsdag 08 februari 2011 09:53

Prachtige serie! Een plezier geweest om te lezen. Ik kijk al uit naar je volgende project/blog :)

Door Tweakers user vanaalten, dinsdag 08 februari 2011 10:04

Joindry schreef op dinsdag 08 februari 2011 @ 09:26:
Heel graag zou ik een vergelijking zien tussen het verbruik van een i3 laptop en de i3 die jij nu gebruikt.
Enkel naar het scherm toe moet ik nog eens denken hoe je dat zou kunnen oplossen.
Geen goede vergelijking, maar mijn laptop:
Dell XPS M1530, 2x2GB geheugen, core2 duo T8300, 2.5" harddisk: 18W onder Ubuntu. Scherm/backlight is na 1 minuut uitgeschakeld. Windows-7 zal denk ik nog iets zuiniger zijn.

En daar zit dan meer aan hardware in: acculader, touchpad, speakers en zo. Ofwel, die laptop-makers doen het zo slecht nog niet. Wellicht dat er met mux-modificaties nog wat af te snoepen valt, maar het is al best OK zo.

Door Tweakers user nero355, dinsdag 08 februari 2011 10:14

En toen wou je een game spelen of een HD video renderen ... :+

Door Tweakers user mux, dinsdag 08 februari 2011 10:19

vanaalten schreef op dinsdag 08 februari 2011 @ 08:10:
Hoeveel verschil maakt het - voor deze toepassing - uit of je een Voltcraft energy logger 3500 gebruikt, of een yuki-yuki verbruiksmeter zoals ik heb?
Ik geloof dat jij die Powerex meter had? Die is ook True RMS geloof ik, dus zolang die 8.5W (18VA) binnen het meetbereik van je meter zit zul je redelijk betrouwbare resultaten krijgen. Een meter die niet zegt true rms te zijn is totaal onbetrouwbaar op elke manier voor AC metingen, en moet je keihard vermijden. Die geeft een indicatie, maar niet meer dan dat, zeker niet met zulke 'vieze' spanning en stroom als ik heb.
Joindry schreef op dinsdag 08 februari 2011 @ 09:26:
Heel graag zou ik een vergelijking zien tussen het verbruik van een i3 laptop en de i3 die jij nu gebruikt.
Ja, ik ook. Wie heeft er een te leen/heeft zin om even langs te komen?
Enkel naar het scherm toe moet ik nog eens denken hoe je dat zou kunnen oplossen.
Als mensen continu bezigzijn over het feit dat laptops niet lang genoeg meegaan en jij kan er ťťn maken die dat beter doet, door eigenlijk (no offence) kleine aanpassingen, dan zet je de hele industrie eigenlijk wel mooi te kakken. Kan je niet gewoon je systeem even koppelen aan een zescel en kijken hoe lang je erover doet? (dan moet je bij de laptoptest mss wel het scherm van de klaptop zelf uitzetten en een extern scherm aansluiten)
Er is wel wŠt af te krijgen, maar ik verwacht niet dat laptopfabrikanten het zů slecht aanpakken. Mijn vergelijking met de UL80Jt zegt dat zij op een vergelijkbaar verbruik zitten, daar is niet meer magisch 5 uur batterijtijd bij te fiksen oid. Een brak ontworpen Clevo laptop die 3 uur batterijtijd krijgt echter is natuurlijk wel flink beter te maken. En zodra m'n picopsu-ontwerp af is kan ik inderdaad m'n systeem aan een li-ion accu hangen en precies meten wat hij verbruikt door de tijd heen.
Je blogs lezen mss niet zo makkelijk als die van van Coltrui maar educatief zijn ze zeker en vast. Het is steeds een genot om te lezen. Ik heb intussen geprobeerd te meten hoeveel mn tweede systeem gebruikt, ( ook een i3 in een E33 met een 18.5 LED schermpje) Maar die test viel redelijk in het water, de nauwkeurigheid van mijn stopcontactmeter onder de 20watt is 0.0. hij begint pas te meten vanaf 20Watt en pas ietwat nauwkeurig vanaf 100watt
Wat ik dus wil zeggen, je blog werkt aanstekelijk :+
Het wordt snel tijd dat ik wat ga schrijven over meettechniek.
The Lord schreef op dinsdag 08 februari 2011 @ 09:28:
Voor passieve koeling zat ik te denken aan heatpipes. En deze dan te verbinden met een groot koelblok. Dat vermogen is toch wel te dissiperen met 1 of 2 flinke blokken zoals die ook in mooie oude klasse A vesrterkers zaten.

Een koelblok ter grootte van het moederbord kan een mooie basis zijn voor een behuizing. Blokken en heatpipes heb ik bij bijvoorbeeld Conrad op de site gezien.
Ik ben sinds dit weekend al aan het experimenteren met het (de)solderen van heatpipes etc. Wat jij zegt is exact mijn plan, maar ik betwijfel of ik het op Fikki3 ga toepassen. Daar maak ik liever een apart project van.

@vanaaltens XPS M1530: nou... het enige dat extra stroom verbruikt daar is de harddisk. De touchpad heb ik ook in de vorm van een muis en zal niet mee verbruiken, speakers verbruiken al helemaal niks, acculader verbruikt ook niks in idle. Je laptop kan 2x zo zuinig! *theoretisch*
nero355 schreef op dinsdag 08 februari 2011 @ 10:14:
En toen wou je een game spelen of een HD video renderen ... :+
Hij is snel genoeg voor video-editwerk (ik heb er wat youtubefilmpjes op gemonteerd). Games... nah. De Intel-IGP is echt traag. Zelfs die in Sandy Bridge - die toch iets van 4x zo snel is oid - trekt de betere games niet vloeiend.

Door Tweakers user Snowmiss, dinsdag 08 februari 2011 11:06

mux schreef op dinsdag 08 februari 2011 @ 10:19:
Ik ben sinds dit weekend al aan het experimenteren met het (de)solderen van heatpipes etc. Wat jij zegt is exact mijn plan, maar ik betwijfel of ik het op Fikki3 ga toepassen. Daar maak ik liever een apart project van.
Ik ben benieuwd, en met mij waarschijnlijk vele anderen ;)

Door Tweakers user Darkstone, dinsdag 08 februari 2011 12:56

vanaalten schreef op dinsdag 08 februari 2011 @ 10:04:
[...]

Geen goede vergelijking, maar mijn laptop:
Dell XPS M1530, 2x2GB geheugen, core2 duo T8300, 2.5" harddisk: 18W onder Ubuntu. Scherm/backlight is na 1 minuut uitgeschakeld. Windows-7 zal denk ik nog iets zuiniger zijn.

En daar zit dan meer aan hardware in: acculader, touchpad, speakers en zo. Ofwel, die laptop-makers doen het zo slecht nog niet. Wellicht dat er met mux-modificaties nog wat af te snoepen valt, maar het is al best OK zo.
Ik heb ooit duidelijkere vergelijkingen gedaan:
.: EIST onder de loep

idle 8,75w zonder wifi, met scherm (wat 1.5w bleek te verbruiken) Maar een dergelijke zuinigheid haal je in de praktijk met firefox en utorrent open niet: dan mag je blij zijn met 11-12w.
Dit is overigens de prik die de accu trekt, inefficiente door de adapters niet inbegrepen.

Door Tweakers user tjibbe, dinsdag 08 februari 2011 13:32

Heb je ook wel eens een nieuwe mac mini open gesloopt ben wel benieuwd of die dezelfde trucjes uithalen als jij. Die haalt namelijk ook 8 watt in idle. Kost alleen wel 700 euro...

[Reactie gewijzigd op dinsdag 08 februari 2011 13:32]


Door Tweakers user mux, dinsdag 08 februari 2011 13:44

@Darkstone: ahja, die was ik vergeten. Mag ik je linken in mijn blog?

tjibbe: Apple heeft min of meer gedaan wat ik heb gedaan. Het verschil is echter: het is Apple, en dus verlies je zo goed als alle voordelen van een desktopsysteem.



Door Tweakers user mux, woensdag 09 februari 2011 00:54

Ha, ik vroeg me al af waar m'n views vandaan kwamen. Het lijkt er alleen op dat ze het niet echt kunnen lezen, google translate is nog niet echt goed genoeg. Thanks voor wie heeft getipt.

Door Tweakers user TD-er, woensdag 09 februari 2011 07:05

mux schreef op woensdag 09 februari 2011 @ 00:54:
Ha, ik vroeg me al af waar m'n views vandaan kwamen. Het lijkt er alleen op dat ze het niet echt kunnen lezen, google translate is nog niet echt goed genoeg. Thanks voor wie heeft getipt.
Nou ik denk dat menig lezer hier wel een tip richting HaD heeft gestuurd, of een ander blog. (al staat alleen mijn naam onder de HaD post)

Door Tweakers user The Lord, woensdag 09 februari 2011 10:58

In de idle tabel staat stroomverbruik van de SSD in mA denk ik ipv A.

Door Tweakers user osmosis, woensdag 09 februari 2011 12:34

en je staat op hackaday.com gefeliciteerd :P

*edit iemand was me al voor overheen gekeken,.. overkomt de beste

[Reactie gewijzigd op woensdag 09 februari 2011 12:35]


Door Tweakers user Darkstone, vrijdag 11 februari 2011 20:28

Mux, ik heb sinds vandaag een SSD, natuurlijk meteen de impact op het energieverbruik getest:
Een SSD blijkt 1,57w zuiniger dan mn 7200rpm schijfje, wat betekent...

Dat het totale idle energieverbruik uitkomt op 7,3w *O* Dat is overigens met het scherm aan, maar zonder wifi. Wat ook verrassend unzuinig blijkt.

Door Tweakers user mux, vrijdag 11 februari 2011 22:41

Cool, dat is toch iets van 0.8W zuiniger dan mijn setup. Ik zou je computer graag eens met m'n multimeter willen aanraken om dit te bevestigen.

Door Tweakers user Darkstone, vrijdag 11 februari 2011 23:51

Ik ook ;) De voeding zal overigens niet blijster efficient zijn met zo'n laag verbruik.
Misschien even een meter kopen de volgende keer dat ik bij de gamma ben, altijd al zo'n ding willen hebben om van alles en nogwat uit te meten.

Door Tweakers user Makkelijk, zondag 13 februari 2011 12:14

Respect, nou nog een mooie fotoshoot van je systeem ;)

Door Tweakers user Nutral, maandag 28 maart 2011 13:02

Dat zijn hele mooie resultaten ! Ik vraag me af wat je dan met een laptop kunt doen.
Mijn i5 met intel ssd haalt in idle met laagste brightness het minimale verbruik van 5,7w

Door Tweakers user BeefHazard, dinsdag 10 mei 2011 20:07

*Kijkt enigzins gek naar zijn 520W voeding

Reageren is niet meer mogelijk